Cel badania Pomiar stężenia mirtazapiny w surowicy krwi ma na celu ocenę poziomu leku w organizmie pacjenta. Dzięki temu możliwe jest: potwierdzenie prawidłowego przyjmowania leku (adherecja), dostosowanie dawki w celu osiągnięcia zakresu terapeutycznego, wczesne wykrycie przedawkowania lub toksyczności, monitorowanie interakcji lekowych, szczególnie u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi przy jednoczesnym stosowaniu wielu preparatów.
Wskazania kliniczne Depresja (ICD‑10: F32, F33) oraz zaburzenia afektywne, w których stosuje się mirtazapinę. Zaburzenia lękowe, bezsenność i problemy z apetytem u pacjentów z ASD, PANS/PANDAS lub innymi zaburzeniami neurorozwojowymi. Ocena przydatności dawki przy zmianie schematu leczenia lub przy wprowadzaniu leków wpływających na metabolizm mirtazapiny (np. inhibitory CYP2D6, induktory CYP3A4).
Monitorowanie w sytuacjach zwiększonego ryzyka działań niepożądanych: silna sedacja, przyrost masy ciała, zaburzenia sercowo-naczyniowe. Metoda Stężenie mirtazapiny w surowicy określa się najczęściej metodą chromatografii cieczowej sprzężonej z spektrometrią mas (LC‑MS/MS) lub immunoenzymatycznym testem (ELISA). Obie techniki zapewniają wysoką czułość (dolny próg wykrywalności Przygotowanie pacjenta Do pobrania próbki nie jest wymagana specjalna diety ani post.
Zaleca się jednak pobranie krwi w stanie „trough”, czyli najwcześniej 12 h po ostatniej dawce mirtazapiny, aby uzyskać najbardziej reprezentatywny wynik. Interpretacja wyników Typowy zakres terapeutyczny mirtazapiny w surowicy wynosi 30‑80 ng/mL, choć wartości indywidualne mogą się różnić w zależności od wieku, masy ciała, współistniejących chorób i współdziałających leków.
Stężenie poniżej 30 ng/mL – może wskazywać na niedostateczną dawkę, słabą przyczepność do zaleceń lub przyspieszony metabolizm. Stężenie w przedziale 30‑80 ng/mL – uznawane za optymalne, zapewnia skuteczność przy minimalnym ryzyku działań niepożądanych. Stężenie powyżej 80 ng/mL – zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak nadmierna sedacja, zawroty głowy, hipotonia, zaburzenia rytmu serca; wymaga rozważenia redukcji dawki lub zmiany leku.
Zastosowanie w diagnostyce zaburzeń neurorozwojowych U pacjentów z autyzmem i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi mirtazapina jest często stosowana w celu łagodzenia lęku, poprawy snu i regulacji apetytu. Ze względu na częste współistnienie innych leków (np. antypsychotyków, leków przeciwpadaczkowych) oraz zmienioną farmakokinetykę, regularne monitorowanie stężenia leku jest szczególnie ważne, aby zapewnić bezpieczeństwo i skuteczność terapii.