Cel badania Badanie ma na celu szczegółową ocenę morfologii elementów morfotycznych krwi – erytrocytów, leukocytów i trombocytów – oraz identyfikację ewentualnych nieprawidłowości, takich jak anizocytoza, pochylenie jądra, obecność komórek blastowych, pasożytów czy zmian patologicznych w płytkach krwi. Wyniki pomagają w diagnozie chorób hematologicznych, infekcji, stanów zapalnych oraz w ocenie wpływu tych stanów na zaburzenia neurorozwojowe, w tym ASD.
Wskazania kliniczne Objawy anemii (zmęczenie, bladość, zawroty głowy) Objawy infekcji (gorączka, leukocytoza, leukopenia) Podejrzenie zaburzeń krwiotwórczych (np. białaczka, szpiczak) Monitorowanie terapii przeciwzapalnej, immunomodulującej lub chemioterapii Ocena stanu odżywienia i ewentualnej niedoborowości żelaza u osób z ASD i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi Badanie kontrolne przy podejrzeniu pasożytów krwi (np.
malaria, babesioza) Metoda Do badania wykorzystuje się pełną krew żylna pobraną w probówce z antykoagulantem EDTA. Po pobraniu próbki wykonuje się cienki rozmaz na szkiełku szklanym, który następnie jest utrwalany i barwiony metodą May‑Grünwald‑Giemsa (lub inną metodą różnicującą). Barwiony preparat ogląda się pod mikroskopem świetlnym przy powiększeniu 1000× (obiektyw olejowy).
Analiza obejmuje ocenę liczby i morfologii: Erytrocytów – kształt, wielkość, objętość (MCV), obecność nieprawidłowości (np. pochylenie jądra, fragmentacja) Leukocytów – podział na granulocyty, limfocyty, monocyty; ocena dojrzałości, obecność blastów, cytotoksycznych zmian Trombocytów – liczba, wielkość, agregacje, nieprawidłowa morfologia Interpretacja wyników Interpretacja opiera się na porównaniu obserwowanych cech z normą laboratoryjną oraz kontekstem klinicznym pacjenta.
Przykładowe interpretacje: Anemia mikrocytarna – małe, blado-zabarwione erytrocyty, często wskazuje na niedobór żelaza lub talasemię. Leukocytoza – podwyższona liczba leukocytów, może sugerować infekcję bakteryjną, stan zapalny lub stres fizjologiczny. Leukopenia – obniżona liczba leukocytów, może być wynikiem wirusowej infekcji, chemioterapii lub choroby autoimmunologicznej. Obecność blastów – wskazuje na możliwą białaczkę lub inną chorobę szpiku kostnego.
Zmiany w płytkach krwi – małe, duże lub agragowane trombocyty mogą świadczyć o zaburzeniach krzepnięcia. W kontekście zaburzeń neurorozwojowych wyniki mogą pomóc wyjaśnić objawy takie jak zmęczenie, problemy z koncentracją czy nasilenie zachowań autystycznych, które bywają powiązane z niedoborami żelaza lub przewlekłym stanem zapalnym. Przygotowanie pacjenta Przygotowanie jest proste: Nie wymaga postu; jedzenie i picie są dozwolone.