Cel badania Mielogram szpiku kostnego (aspiracja i/lub biopsja szpiku) ma na celu ocenę struktury i funkcji szpiku kostnego, identyfikację komórek krwiotwórczych oraz wykrycie ewentualnych zmian patologicznych, takich jak nowotwory, zaburzenia proliferacji czy infiltracje. Wskazania kliniczne Podejrzenie lub monitorowanie białaczki, chłoniaka, szpiczaka mnogiego oraz innych nowotworów hematologicznych.
Ocena przyczyn niedokrwistości, trombocytopenii, leukopenii lub innych nieprawidłowości w morfologii krwi. Badanie przy podejrzeniu mieloproliferacji, mielodysplazji lub zespołów mielosprzężonych. Staging i klasyfikacja nowotworów oraz ocena odpowiedzi na leczenie (chemioterapia, radioterapia, terapie celowane). Wykrywanie infiltracji szpiku przez nowotwory pozaszpikowe (np. przerzuty, choroby autoimmunologiczne).
W kontekście zaburzeń neurorozwojowych – ocena ewentualnych zaburzeń immunologicznych lub metabolicznych wpływających na rozwój neurologiczny. Materiał Próbka pobierana jest bezpośrednio z szpiku kostnego, najczęściej z kości biodrowej (trochanter major) przy użyciu igły aspiracyjnej lub biopsyjnej. Do analizy wykorzystuje się: Świeżo pobrany szpik (aspiracja) – do badania cytologicznego i immunofenotypowego.
Fragment szpiku (biopsja) – do badania histopatologicznego, oceniania architektury szpiku oraz mikroskopii immunohistochemicznej. Metoda Procedura przeprowadzana jest w warunkach sterylnych, najczęściej w warunkach ambulatoryjnych lub szpitalnych. Po znieczuleniu miejscowym igła jest wprowadzana do jamy szpikowej, skąd pobiera się aspirat oraz/lub fragment tkanki.
Uzyskane próbki są natychmiast transportowane do laboratorium, gdzie poddawane są: Barwieniu May‑Grünwald‑Giemsa (cytologia). Badaniom immunofenotypowym (flow cytometry) – określenie ekspresji markerów powierzchniowych. Badaniom molekularnym (PCR, FISH) – wykrywanie mutacji, translokacji chromosomowych. Przygotowanie pacjenta Przed badaniem pacjent powinien: Zgłosić się na czczo (zazwyczaj 6‑8 godzin), jeżeli planowane są jednoczesne badania krwi.
Unikać przyjmowania leków przeciwzakrzepowych (np. aspiryna, warfaryna) zgodnie z zaleceniami lekarza. Zgłosić wszystkie przyjmowane leki, w tym suplementy i preparaty ziołowe. Wykonać badanie po krótkim odpoczynku; po zabiegu może wystąpić niewielki ból lub krwiak w miejscu nakłucia, dlatego zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego przez 24‑48 h.