Cel badania Oznaczenie poziomu miedzi w surowicy krwi pozwala ocenić stan gospodarki tego niezbędnego mikroelementu, który uczestniczy w reakcjach enzymatycznych, syntezie neuroprzekaźników oraz utrzymaniu integralności błon komórkowych. Wynik jest wykorzystywany do diagnozowania i monitorowania chorób metabolicznych, wątrobowych, hematologicznych oraz do analizy stosunku Cu/Zn w kontekście zaburzeń neurorozwojowych.
Wskazania kliniczne diagnoza i kontrola terapii chelatacyjnej w chorobie Wilsona (dziedziczny nadmiar miedzi); rozpoznanie choroby Menkesa – wrodzonego deficytu transportu miedzi; ocena funkcji wątroby przy marskości, zapaleniu lub innych uszkodzeniach wątroby; badanie przy podejrzeniu rozrostowych chorób szpiku, takich jak białaczki, chłoniaki, anemia aplastyczna czy megaloblastyczna; monitorowanie stanów zapalnych i infekcyjnych, które mogą podnosić poziom Cu; ocena równowagi miedź‑cynk (Cu/Zn) w zaburzeniach neurorozwojowych, w tym autyzmie (ASD); kontrola suplementacji miedzią oraz ocena narażenia na toksyczne źródła (np.
woda o wysokiej zawartości Cu); monitorowanie poziomu Cu w ciąży i w okresie karmienia piersią, gdy zapotrzebowanie na miedź jest zwiększone. Materiał i przygotowanie pacjenta Materiał biologiczny: krew pobrana do probówki bez antykoagulantu; po odwirowaniu uzyskuje się surowicę. Przygotowanie: pacjent powinien być na czczo 8‑12 godzin; należy powstrzymać się od przyjmowania suplementów zawierających miedź, cynk, witaminę C oraz leków wpływających na metabolizm Cu (np.
niektóre antybiotyki, leki przeciwzapalne, estrogeny); próbka powinna być przechowywana w temperaturze 2‑8 °C i dostarczona do laboratorium nie później niż w ciągu 24 h od pobrania.
Metoda pomiaru Stężenie miedzi określa się najczęściej jedną z dwóch wysoko czułych technik: Spektrometria absorpcji atomowej (AAS) – klasyczna metoda, zapewniająca precyzję w zakresie 10 µg/L‑5 mg/L; Spektrometria masowa z plazmą indukcyjnie sprzężoną (ICP‑MS) – nowoczesna technika o jeszcze wyższej czułości i krótszym czasem analizy. Zakresy referencyjne i interpretacja wyników Norma dla surowicy (przyjęta w większości laboratoriów): 70‑150 µg/dL (≈ 11‑23 µmol/L).
Niedobór miedzi (wartość może być spowodowany: zaburzeniami wchłaniania w przewodzie pokarmowym (celiakia, choroba Crohna, zespół jelita krótkiego); dziedzicznymi zespołami, takimi jak choroba Menkesa; nadmiernym stosowaniem chelatorów w terapii choroby Wilsona; niedostateczną dietą ubogą w miedź (np. dieta niskobiałkowa, wegańska bez suplementacji); przewlekłym stosowaniem leków wiążących miedź (np. penicyliny, kwas acetylosalicylowy w dużych dawkach).