Cel badania Pomiar procentowego udziału methemoglobiny w całkowitej hemoglobinie pozwala określić stopień utlenienia żelaza z Fe²⁺ (stan redukcyjny) do Fe³⁺ (stan utleniony). Methemoglobina nie transportuje tlenu, dlatego jej nadmiar może prowadzić do niedotlenienia tkanek, zaburzeń funkcji neurologicznych oraz problemów sercowo‑naczyniowych. Wskazania kliniczne Sinica o niejasnym pochodzeniu, zwłaszcza gdy nie ustępuje po podaniu tlenu.
Niewyjaśnione omdlenia, zawroty głowy, bóle głowy lub duszność przy niskich wartościach methemoglobiny. Objawy sercowo‑naczyniowe przy poziomach >20 % – arytmie, kołatanie serca. Potencjalne zatrucie substancjami utleniającymi (np. dapsone, benzokaina, nitrozo‑związki, azotyny, nitroprusiody). Methemoglobinemia wrodzona spowodowana niedoborem enzymu NADH‑cytochrom b5 reduktazy.
Ocena stanu oksydacyjnego u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi (ASD, PANS/PANDAS), u których podwyższony poziom methemoglobiny może nasilać objawy neurologiczne. podawanie metylenu niebieskiego) oraz kontrola po ekspozycji na czynniki ryzyka. Materiał Do badania potrzebna jest pełna krew pobrana najczęściej do probówki heparynowanej lub EDTA, aby zapobiec krzepnięciu i zachować integralność próbki.
Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnych ograniczeń dietetycznych, jednak zaleca się unikanie produktów bogatych w azotyny (wędliny, konserwy, niektóre sery) na co najmniej 12 godzin przed pobraniem, aby nie zafałszować wyniku. Pacjent powinien zgłosić przyjmowane leki i suplementy, zwłaszcza te zawierające substancje utleniające.
Metoda Analiza przeprowadzana jest metodą spektrofotometryczną lub przy użyciu CO‑oksymetrii, które mierzą absorpcję światła przy charakterystycznych długościach fal (620‑630 nm) specyficznych dla methemoglobiny. Wynik wyrażany jest w procentach całkowitej hemoglobiny. Interpretacja wyników Norma: 1‑10 % – zazwyczaj brak objawów, możliwa łagodna sinica przy intensywnym wysiłku. 10‑20 % – widoczna sinica, bóle głowy, uczucie duszności przy wysiłku.
20‑30 % – nasilone duszności, ból głowy, zaburzenia rytmu serca. 30‑50 % – poważne zaburzenia rytmu, dezorientacja, nudności, wymioty. > 50 % – ciężka arytmia, kwasica metaboliczna, utrata przytomności, zagrożenie życia. Warunki pobrania i dostępność Próbkę można dostarczyć w laboratorium od poniedziałku do czwartku w godzinach otwarcia punktu pobrań. W piątki przyjmowane są próbki do godziny 10:00. Wynik zwykle dostępny w ciągu 24 godzin od pobrania.