Cel badania Test jakościowy służy do wykrycia metadonu w moczu. Pozwala określić, czy w organizmie pacjenta występuje ten opioid, co ma znaczenie przy kontroli leczenia podtrzymującego, ocenie nielegalnego użycia oraz przy badaniu noworodków narażonych na działanie substancji opioidowych w czasie ciąży. Wskazania kliniczne Monitorowanie zgodności z terapią podtrzymującą metadonem u osób uzależnionych.
Ocena narażenia na metadon w ramach badań przesiewowych lub w sytuacjach prawnych. Diagnostyka zespołu odstawienia noworodka (NAS) u noworodków po porodzie kobiet przyjmujących metadon. Badania kontrolne w przypadkach podejrzenia przedawkowania opioidów. Materiał i przygotowanie pacjenta Do badania wymagana jest próbka moczu. Pacjent powinien dostarczyć próbkę w pojemniku czystym, najlepiej środkowy strumień (midstream).
Nie jest wymagana specjalna dieta ani post, jednak zaleca się unikanie intensywnego spożycia dużych ilości płynów przed pobraniem, aby nie rozcieńczyć próbki. Metoda Wstępna kwalifikacja odbywa się najczęściej metodą immunoenzymatyczną (ELISA) lub immunochromatograficzną, które pozwalają na szybkie stwierdzenie obecności metadonu (wynik dodatni/ujemny).
Pozytywny wynik wymaga potwierdzenia metodą chromatograficzną, najczęściej gazową chromatografią sprzężoną z spektrometrią mas (GC‑MS), aby wykluczyć fałszywe dodatnie. Interpretacja wyników Wynik ujemny – brak wykrywalnego metadonu w próbce; nie wyklucza jednak bardzo wczesnego pobrania próbki po spożyciu substancji (okres detekcji zależy od dawki i metabolizmu). Wynik dodatni – obecność metadonu w moczu; wymaga potwierdzenia metodą GC‑MS i dalszej oceny klinicznej (np.
dawkowanie, ryzyko interakcji, konieczność wsparcia terapeutycznego). Znaczenie w diagnostyce zaburzeń neurorozwojowych Ekspozycja prenatalna na metadon może wpływać na rozwój ośrodkowego układu nerwowego i zwiększać ryzyko wystąpienia zaburzeń neurorozwojowych, w tym spektrum autyzmu. Dlatego wykrycie metadonu u noworodków lub matek w ciąży jest elementem szerszej oceny czynników ryzyka w diagnostyce i profilaktyce zaburzeń rozwojowych.