Cel badania Analiza ilości metanefryny (metanephrine) w moczu pozwala ocenić całkowitą produkcję adrenaliny w organizmie. Metanefryna jest głównym, stabilnym metabolitem adrenaliny, powstającym w wyniku działania enzymów katechol‑O‑metylotransferazy (COMT) i monoaminooksydazy (MAO). Podwyższone stężenie tego związku jest charakterystyczne dla nowotworów wydzielających katecholaminy oraz dla stanów zwiększonej aktywności współczulnej.
Wskazania kliniczne Podejrzenie pheochromocytoma lub pozajelitowego guza chromochłonnego (paraganglioma). Trudno kontrolowane nadciśnienie tętnicze, szczególnie z napadowymi skokami ciśnienia. Objawy autonomicznego nadmiernego pobudzenia: palpitacje, nadmierna potliwość, lęk, uczucie „migreny”. Monitoring pooperacyjny oraz ocena skuteczności leczenia guzów chromochłonnych.
Badanie neuroendokrynne w przebiegu zaburzeń neurorozwojowych (ASD, PANS/PANDAS), gdzie dysregulacja układu współczulnego może wpływać na zachowanie, funkcje poznawcze i reakcje na stres. Ocena przyczyn epizodów nadmiernego pobudzenia lub nieregularnego ciśnienia u pacjentów z zaburzeniami rozwojowymi. Materiał biologiczny i metoda Do analizy wykorzystuje się 24‑godzinną próbkę moczu (zwykle 1‑2 l).
Najczęściej stosowaną techniką jest chromatografia cieczowa sprzężona ze spektrometrią mas (LC‑MS/MS), alternatywnie wysokosprawna chromatografia cieczowa z detekcją elektrochemiczną (HPLC‑ECD).
Próbka poddawana jest ekstrakcji cieczowej, a następnie rozdzielaniu i kwantyfikacji, co zapewnia wysoką czułość (limit wykrywalności Przygotowanie pacjenta Aby wynik był wiarygodny, należy przestrzegać następujących zaleceń: Rozpocząć 24‑godzinną zbiórkę moczu, zachowując pełną objętość (minimum 1 l). Unikać produktów bogatych w katecholaminy – banany, czekoladę, kawę, herbatę, czerwone wino – przez co najmniej 24 h przed i w trakcie zbierania.
Po konsultacji z lekarzem odłożyć przyjmowanie leków mogących podnosić poziom katecholamin (trójpierścieniowe antydepresanty, beta‑blokerki, metyldopa, leki przeciwparkinsonowskie). Unikać intensywnego wysiłku fizycznego, stresu oraz gorących kąpieli w dniu zbiórki. Przechowywać zebrany mocz w temperaturze 2‑8 °C lub zamrozić, jeśli analiza nie może być wykonana od razu. Zakres wartości referencyjnych Referencje mogą się różnić w zależności od laboratorium i wieku pacjenta.