Cel badania Metanefryna jest metabolitem epinefryny (adrenaliny). Pomiar jej stężenia w dobowej zbiórce moczu służy do oceny wydzielania katecholamin przez nadnercza i guzy pochodzenia neurochromocytarnego. Test pozwala wykryć podwyższoną produkcję katecholamin, co jest charakterystyczne dla pheochromocytoma, paraganglioma oraz niektórych rzadkich nowotworów neuroendokrynnych. Wskazania kliniczne Diagnostyka i monitorowanie pheochromocytoma oraz paraganglioma.
Ocena przyczyn nadciśnienia tętniczego opornego na leczenie. Badanie w kontekście objawów nadmiernej aktywności współczulnej (palpitacje, potliwość, lęk, bóle głowy). Kontrola skuteczności leczenia chirurgicznego lub farmakologicznego guzów wydzielających katecholaminy. W niektórych przypadkach – ocena zaburzeń autonomicznego układu nerwowego u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, gdy istnieje podejrzenie dysregulacji neuroendokrynnej.
Metoda Stężenie metanefryny w moczu oznacza się najczęściej metodą chromatografii cieczowej połączonej z detekcją masowo‑spektrometryczną (LC‑MS/MS) lub wysokosprawną chromatografią cieczową z detekcją elektrochemiczną (HPLC‑ED). Próbka moczu jest najpierw poddawana procesowi przygotowawczemu, obejmującemu filtrację, ewentualną hydrolyzę i dodanie wewnętrznego standardu, a następnie analizowana w warunkach kontrolowanych.
Przygotowanie pacjenta Rozpoczęcie zbiórki moczu w godzinach porannych po opróżnieniu pęcherza. Zbieranie całego moczu wydalanego w ciągu kolejnych 24 godzin, w tym moczu nocnego. Próbkę należy przechowywać w chłodni (2‑8 °C) lub w zamrażarce (‑20 °C) w przypadku opóźnienia transportu. Unikać spożycia dużych ilości kofeiny, alkoholu oraz pokarmów bogatych w tyrozynę (np. sery, wędliny, czekolada) na 24 h przed i w trakcie zbiórki, gdyż mogą one podwyższyć poziom katecholamin.
W przypadku przyjmowania leków wpływających na układ współczulny (np. beta‑blokerów, inhibitorów MAO) należy poinformować lekarza, gdyż mogą wymagać odstawienia lub korekty interpretacji wyniku. Interpretacja wyników Wartość referencyjna metanefryny w 24‑godzinnej zbiórce moczu wynosi zazwyczaj 0‑350 µg/24 h (zakres może się różnić w zależności od laboratorium).
Wyniki powyżej normy sugerują: Obecność lub aktywność guza produkującego katecholaminy (pheochromocytoma, paraganglioma). Stres fizjologiczny, intensywny wysiłek fizyczny lub nieodpowiednia dieta. Leki wpływające na metabolizm katecholamin. Wynik podwyższony, ale nie dramatycznie, wymaga dalszej diagnostyki, najczęściej pomiaru wolnych katecholamin w osoczu oraz obrazowania (tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny) w celu lokalizacji ewentualnego ogniska.