Cel badania Pomiar koncentracji białka wiążącego mannozę (MBL) w surowicy krwi ma na celu określenie aktywności wrodzonej części układu dopełniacza. MBL rozpoznaje struktury cukrowe mannozowe na powierzchni drobnoustrojów, inicjując kaskadę dopełniacza i wspierając fagocytozę. Wskazania kliniczne Nawracające infekcje bakteryjne, szczególnie dróg oddechowych i przewodu pokarmowego. Rozpoznanie wrodzonego niedoboru dopełniacza (np. zespół wrodzonego niedoboru MBL).
Badanie w kontekście zaburzeń immunologicznych obserwowanych u pacjentów z autyzmem (ASD), PANS/PANDAS oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi. Kontrola po przeszczepie szpiku kostnego, w chorobach autoimmunologicznych oraz przy niejasnych przyczynach zapalenia stawów lub naczyń. Ocena ryzyka powikłań po operacjach chirurgicznych lub w trakcie terapii immunosupresyjnej.
Materiał biologiczny i przygotowanie pacjenta Surowica krwi – pobrana z żyły do probówki żelowej (bez antykoagulantu). Przygotowanie: nie wymaga postu; zaleca się pobranie w stanie spoczynku, bez intensywnego wysiłku fizycznego w ciągu 24 h przed badaniem. Po pobraniu probówkę pozostawić w temperaturze pokojowej około 30 min, aby umożliwić pełne skrzepnięcie, a następnie odwirować (1500 g, 10 min).
Uzyskany surowicę przechowywać w temperaturze 2‑8 °C, jeśli analiza zostanie wykonana w ciągu 24 h, lub zamrozić w –20 °C przy dłuższym przechowywaniu. Metoda Stężenie MBL określa się najczęściej przy użyciu testu immunologicznego ELISA (enzyme‑linked immunosorbent assay) lub metodą nephelometrii. Obie techniki wykorzystują monoklonalne przeciwciała specyficzne dla MBL, a wyniki kalibruje się przy pomocy międzynarodowych standardów, co zapewnia wysoką precyzję i powtarzalność.
Zakresy referencyjne Norma: 0,5 – 3,0 µg/ml (poszczególne laboratoria mogą podawać nieco odmienny przedział). Poziom Poziom > 3,0 µg/ml – może odzwierciedlać reakcję ostrej fazy, genetyczną nadekspresję lub stan zapalny.
Interpretacja wyników Niskie stężenie MBL (hipomielina) najczęściej wynika z mutacji w genie MBL2, co prowadzi do nieefektywnej aktywacji szlaku lektynowego i podwyższonego ryzyka infekcji wywołanych drobnoustrojami otoczkowymi, takimi jak Streptococcus pneumoniae czy Haemophilus influenzae. U dzieci z ASD obserwuje się częstsze obniżone wartości MBL, co może współistnieć z innymi nieprawidłowościami immunologicznymi.