Cel badania Test służy do wykrycia i ilościowego oznaczenia makroprolaktyny – kompleksu prolaktyny o wysokiej masie cząsteczkowej (zwykle prolaktyna połączona z immunoglobuliną G). Dzięki temu można odróżnić prawdziwą hiperprolaktynemię od jej pozornej postaci, w której podwyższony wynik wynika głównie z obecności makroprolaktyny, a nie z aktywnej wolnej prolaktyny.
Wskazania kliniczne Stężenie prolaktyny w surowicy jest wyraźnie podwyższone, lecz objawy kliniczne hiperprolaktynemii (np. zaburzenia miesiączkowania, galaktorrhea, zaburzenia płodności) są łagodne lub nieobecne. Brak satysfakcjonującej odpowiedzi na leczenie farmakologiczne (dopamina‑agoniści) pomimo zmniejszenia poziomu całkowitej prolaktyny. Wątpliwość co do prawidłowości wyniku prolaktyny po powtórnym pobraniu krwi. Przed podjęciem dalszych badań obrazowych (np.
rezonans magnetyczny przysadki) w celu wykluczenia guza. U pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym ASD, gdzie dysregulacja osi podwzgórze‑przysadka‑przegląd może wpływać na zachowanie i funkcje poznawcze. Surowica – po odwirowaniu próbki. Metoda W laboratorium stosuje się jedną z dwóch sprawdzonych technik: Precipitation with polyethylene glycol (PEG) – próbka surowicy jest mieszana z roztworem PEG, co powoduje wytrącenie makroprolaktyny.
Następnie oznacza się pozostałą (wolną) prolaktynę metodą immunochemiczną. Różnica pomiędzy wynikiem całkowitym a wolnym pozwala wyliczyć udział makroprolaktyny. Gel filtration chromatography – rozdział cząsteczek według wielkości w kolumnie żelowej, po którym mierzy się stężenie prolaktyny w frakcjach o różnej masie cząsteczkowej. Metoda ta jest bardziej precyzyjna, ale wymaga specjalistycznego sprzętu.
Przygotowanie pacjenta Próbkę pobiera się rano, po co najmniej 8‑godzinowej przerwie od jedzenia. Pacjent powinien unikać: Stresu i intensywnego wysiłku fizycznego w dniu pobrania. Leków wpływających na poziom prolaktyny (np. leki przeciwpsychotyczne, przeciwdepresyjne, estrogeny, leki przeciwmdłościowe) – najlepiej odstawić je na 24‑48 h, o ile nie jest to sprzeczne z zaleceniami lekarza. Alkohol i kofeinę w dniu badania.
Interpretacja wyników Wynik podaje procentowy udział makroprolaktyny w stosunku do całkowitej prolaktyny: Udział – brak klinicznie istotnej makroprolaktyny; podwyższone stężenie prolaktyny najprawdopodobniej odzwierciedla aktywną, wolną formę. Udział 10‑60 % – umiarkowana obecność makroprolaktyny; wymaga korelacji z objawami i ewentualnej dalszej diagnostyki.