Cel badania Test służy do oceny, w jakim stopniu organizm eliminuje makroamylazę, czyli duży kompleks enzymu amylazy połączonego z immunoglobuliną (zwykle IgA lub IgG). Dzięki temu można rozróżnić podwyższone stężenie amylazy wynikające z makroamylazemi od podwyższenia związanego z chorobą trzustki lub innymi stanami zapalnymi. Wskazania kliniczne Utrzymująco podwyższony poziom amylazy w surowicy przy braku objawów klinicznych sugerujących chorobę trzustki.
Diagnostyka niejasnej hiperamylasemii w celu wykluczenia makroamylazemi. Ocena przyczyn przewlekłego bólu brzucha, nudności, wzdęć lub innych dolegliwości żołądkowo‑jelitowych, zwłaszcza u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem. Kontrola po interwencjach lub leczeniu, które może wpływać na wiązanie amylazy z immunoglobuliną. Wspomaganie różnicowania przy jednoczesnym podwyższeniu lipazy, co może wskazywać na patologię trzustki.
Materiał biologiczny Surowica krwi pobrana z żyły (5‑10 ml). Opcjonalnie: 24‑godzinny wycisk moczu, umożliwiający porównanie aktywności amylazy w moczu i surowicy oraz korektę względem stężenia kreatyniny. Metoda Analiza opiera się na pomiarze aktywności enzymatycznej amylazy przed i po usunięciu makroamylazy.
Stosowane techniki obejmują: Precipitację poli(etylenoglikolu) (PEG) – PEG wiąże makroamylazę, co pozwala odseparować ją od wolnej amylazy; po usunięciu PEG mierzy się pozostałą aktywność enzymu. Chromatografia wykluczająca rozmiar (SEC) – rozdziela cząsteczki według wielkości, umożliwiając wyodrębnienie makroamylazy od wolnej frakcji i wyznaczenie ich stężeń.
Testy immunologiczne – immunoprecypitacja lub ELISA z przeciwciałami skierowanymi przeciwko IgA/IgG w celu wykrycia kompleksu amylaza‑immunoglobulina. Analiza kinetyczna – pomiar szybkości hydrolizy podłoża (np. skrobi) przed i po usunięciu makroamylazy, co pozwala obliczyć procentowy udział makroamylazy. Klirens wylicza się jako stosunek aktywności amylazy po usunięciu makroamylazy (lub w moczu) do całkowitej aktywności w surowicy, skorygowany o stężenie kreatyniny.
Przygotowanie pacjenta Nie ma wymogów dietetycznych, ale zaleca się: Unikanie tłustych posiłków oraz alkoholu przez co najmniej 12 h przed pobraniem krwi. Powstrzymanie się od przyjmowania leków przeciwzapalnych (np. ibuprofen) i suplementów enzymatycznych wpływających na trzustkę przez 24 h, o ile nie jest to sprzeczne z zaleceniami lekarza. W przypadku badania moczu – zebranie pełnego 24‑godzinnego wycisku w czystym, szczelnym pojemniku.