Cel badania Badanie LTT – Amalgamat ma na celu ocenę reakcji typu IV (hipersensytyzacji opóźnionej) limfocytów T na antygeny metaliczne obecne w amalgamie dentystycznym, czyli głównie rtęć, srebro, cynę i miedź. Wynik pozwala określić, czy układ odpornościowy pacjenta wykazuje nadmierną wrażliwość na te metale, co może mieć wpływ na objawy kliniczne oraz na decyzje terapeutyczne.
Wskazania kliniczne Zmiany błony śluzowej jamy ustnej o charakterze lichen planus‑opodobnym lub inne patologiczne zmiany przyzębia po zastosowaniu wypełnień amalgamatowych. Objawy ogólnoustrojowe, które mogą być powiązane z metalową toksycznością lub nadwrażliwością (np. chroniczne zmęczenie, bóle głowy, zaburzenia koncentracji, objawy neurologiczne). Niejasne reakcje alergiczne lub skórne po zabiegach stomatologicznych z użyciem stopów metali.
Ocena ryzyka metalowej nadwrażliwości przed planowanymi zabiegami protetycznymi lub ortodontycznymi. Monitorowanie pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, PANS/PANDAS, u których obserwuje się zwiększoną podatność na metale ciężkie. Materiał biologiczny Świeża krew obwodowa pobrana z żyły (10 ml) do probówki zawierającej antykoagulant EDTA. Próbka musi być przetworzona w ciągu 24 h od pobrania.
Przygotowanie pacjenta Nie jest wymagana specjalna dieta ani post przed pobraniem krwi. Należy jednak unikać leków mogących modulować odpowiedź limfocytów, takich jak kortykosteroidy, leki immunosupresyjne oraz niesteroidowe leki przeciwzapalne (NSAID) przez minimum 7 dni przed badaniem. Metoda Izolowane z krwi mononukleary (PBMC) są hodowane w warunkach in vitro i wystawiane na standaryzowany ekstrakt amalgamu dentystycznego.
Proliferację limfocytów T ocenia się jedną z dwóch technik: Włączenie radioaktywnej ^3H‑tiomidyny i pomiar radioaktywności. Analiza fluorescencji po znakowaniu CFSE (Carboxyfluorescein Diacetate Succinimidyl Ester). Wynik wyrażany jest jako wskaźnik stymulacji (Stimulation Index, SI) – stosunek proliferacji w obecności antygenu do proliferacji w medium kontrolnym. Interpretacja wyników SI – brak istotnej reakcji immunologicznej, wynik uznawany za negatywny.
SI ≥ 1,5 – 2,0 – reakcja słaba; wymaga korelacji z objawami klinicznymi i ewentualnego powtórzenia testu. SI > 2,0 – wyraźna nadwrażliwość na składniki amalgamu, wynik dodatni. Interpretacja powinna zawsze uwzględniać pełny wywiad medyczny, historię ekspozycji na metale oraz wyniki innych badań laboratoryjnych. Ograniczenia badania Test nie wykrywa natychmiastowych reakcji alergicznych (IgE‑zależnych).