Cel badania Pomiar koncentracji litu w surowicy krwi ma na celu ustalenie, czy poziom leku mieści się w wyznaczonym przedziale terapeutycznym oraz wykrycie wartości przekraczających próg toksyczny. Wynik wspiera optymalizację dawkowania i minimalizację ryzyka działań niepożądanych. Wskazania kliniczne Regularna kontrola terapeutycznego zakresu litu u pacjentów przyjmujących węglan litu w leczeniu choroby afektywnej dwubiegunowej.
Monitorowanie stężenia w depresji lekoopornej, w której stosuje się stabilizatory nastroju. Ocena ryzyka toksyczności u osób z dysfunkcją nerek, odwodnieniem, niskim spożyciem sodu lub przy jednoczesnym podawaniu leków zwiększających wydalanie litu (np. Kontrola u pacjentów z ASD oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, u których występują współistniejące zaburzenia nastroju wymagające stabilizacji litem.
Monitorowanie w czasie ciąży i karmienia piersią, ze względu na zmianę dystrybucji i eliminacji litu. Metoda pomiarowa Stężenie litu oznacza się metodą potencjometryczną przy użyciu elektrody jonoselektywnej (ISE). Analiza przeprowadzana jest na próbce krwi żylnej pobranej w warunkach kontrolowanych, a wynik wyrażany jest w milimolach na litr (mmol/L).
Przygotowanie pacjenta Nie ma konieczności wstrzymywania diety ani leków, ale ważne jest zachowanie stałego schematu przyjmowania litu. Próbka powinna być pobrana po co najmniej 12 godzinach od ostatniej dawki, aby odzwierciedlała poziom podtrzymujący. Unika się intensywnego wysiłku fizycznego i dużego spożycia soli w dniu pobrania. Materiał biologiczny Krew żylna – surowica lub osocze.
Zakresy referencyjne Zakres terapeutyczny: 0,6 – 1,2 mmol/L (niektóre protokoły dopuszczają do 1,6 mmol/L w fazie intensywnej stabilizacji). Zakres toksyczny: powyżej 2,0 mmol/L. Interpretacja wyników Wynik mieszczący się w przedziale 0,6‑1,2 mmol/L świadczy o prawidłowym nasyceniu lekiem i zazwyczaj zapewnia skuteczność przy minimalnym ryzyku działań niepożądanych. Wynik poniżej 0,6 mmol/L sugeruje niedostateczną dawkę, co może prowadzić do braku efektu terapeutycznego.
Wynik powyżej 2,0 mmol/L wymaga natychmiastowej korekty dawkowania lub odstawienia leku ze względu na wysokie ryzyko toksyczności. Objawy toksyczności litu Neurologiczne: drżenie, ataksja, zaburzenia koordynacji, dysartria, splątanie. Gastro‑enterologiczne: nudności, wymioty, biegunka. Ogólne: zmęczenie, zawroty głowy, senność, niepokój, osłabienie mięśni. Zmiany laboratoryjne: podwyższony poziom kreatyniny, hiponatremia oraz zaburzenia elektrolitowe.