Cel badania Badanie ma na celu wykrycie w surowicy krwi żylnej specyficznych przeciwciał klasy IgM oraz IgG skierowanych przeciwko bakteriowi Listeria monocytogenes. Obecność IgM wskazuje na świeżą lub trwającą infekcję, natomiast IgG świadczy o przebytej infekcji lub nawracającym kontakcie z patogenem. Wskazania kliniczne Objawy sugerujące listeriozę: gorączka, bóle mięśni, biegunka, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc.
Ryzyko ciężkiego przebiegu u kobiet w ciąży, noworodków, osób starszych, pacjentów z osłabioną odpornością oraz u dzieci i młodzieży z zaburzeniami neurorozwojowymi. Monitorowanie przebiegu choroby i skuteczności leczenia antybiotykowego. Ocena serologiczna w przypadkach podejrzenia przeniesienia infekcji w rodzinie lub w środowisku (np. spożycie niepasteryzowanych produktów).
Materiał i przygotowanie pacjenta Do badania wymagana jest krew żylna pobrana zeżylą żyłą w warunkach sterylnych. Z krwi uzyskuje się surowicę, którą należy przechowywać w temperaturze 2‑8 °C i dostarczyć do laboratorium w ciągu 24 h od pobrania. Nie jest wymagana specjalna dieta ani okres postu przed pobraniem. Metoda Serologiczne oznaczenie przeciwciał przeciwko Listeria monocytogenes przeprowadza się metodą immunoenzymatyczną ELISA (Enzyme‑Linked Immunosorbent Assay).
Test wykorzystuje specyficzne antygeny bakteryjne przytwierdzone do powierzchni płytki, które wiążą przeciwciała z próbki. Po dodaniu enzymatycznie znakowanego przeciwciała wtórnego i podłożego, intensywność sygnału optycznego jest proporcjonalna do stężenia przeciwciał w surowicy. Interpretacja wyników IgM dodatni, IgG ujemny lub niski – wskazuje na niedawną infekcję (okres inkubacji 1‑3 dni, objawy pojawiają się w ciągu kilku dni).
IgM dodatni, IgG dodatni – sugeruje aktualną infekcję z jednoczesnym wytworzeniem odpowiedzi immunologicznej. IgM ujemny, IgG dodatni – świadczy o przebytej infekcji lub o długotrwałej ekspozycji; wynik może być użyteczny w ocenie odporności. Oba przeciwciała ujemne – brak dowodów na aktualną lub przeszłą infekcję; nie wyklucza jednak wczesnego stadium choroby przed wytworzeniem przeciwciał.
W razie niejednoznacznych wyników zaleca się powtórzenie badania po 7‑10 dni lub wykonanie dodatkowych testów, takich jak posiew krwi lub PCR wykrywający DNA Listeria monocytogenes. Znaczenie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych Infekcje listerią mogą prowadzić do powikłań neurologicznych, w tym zapalenia opon mózgowo‑rdzeniowych, encefalopatii i uszkodzeń mózgu, co jest szczególnie niebezpieczne dla dzieci i młodzieży z istniejącymi zaburzeniami neurorozwojowymi (np.