Cel badania Badanie ma na celu wykrycie i oznaczenie poziomu swoistych przeciwciał IgA skierowanych przeciwko antygenom Legionella pneumophila w surowicy krwi. Obecność IgA wskazuje na niedawny kontakt z drobnoustrojem lub aktywną infekcję, co jest szczególnie przydatne przy podejrzeniu zapalenia płuc o etiologii atypowej. Wskazania kliniczne Ostre zapalenie płuc o niejasnej etiologii, zwłaszcza podejrzenie legionellozy.
Negatywne wyniki kultur płucnych przy utrzymujących się objawach oddechowych. Pacjenci z osłabioną odpornością (np. po przeszczepie, z chorobami autoimmunologicznymi, w grupie osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, które zwiększają ryzyko ekspozycji na źródła wody). Monitorowanie przebiegu leczenia antybiotykowego u pacjentów z potwierdzoną legionellozą. Ocena ryzyka w populacjach narażonych na skażone systemy wodno-kanalizacyjne (np. w domach opieki, placówkach edukacyjnych).
Materiał biologiczny Jednorazowa próbka krwi żylnej (5–10 ml) pobrana do probówki bez dodatku antykoagulantu, po czym z krwi uzyskuje się surowicę, w której oznacza się przeciwciała IgA. Metoda Oznaczenie przeprowadzane jest metodą immunoenzymatyczną (ELISA) wykorzystującą wysoko swoiste antygeny L. pneumophila (zazwyczaj antygeny z grupy serologicznej 1). Test jest kalibracyjny, a wyniki wyrażane są w jednostkach międzynarodowych (U/ml) lub jako stosunek (tzw.
Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania. Zaleca się pobranie próbki w stanie spoczynku, najlepiej przed podaniem antybiotyków, aby nie wpływać na poziom przeciwciał. Interpretacja wyników Wynik dodatni – podwyższony poziom IgA sugeruje niedawną lub trwającą infekcję legionellozą; wymaga korelacji z objawami klinicznymi i, w razie potrzeby, potwierdzenia innymi metodami (np. Wynik ujemny – brak wykrywalnych przeciwciał IgA.
Nie wyklucza wczesnego stadium infekcji (przeciwciała mogą pojawić się dopiero po 7‑10 dni od zakażenia) ani późnego stadium, w którym poziom IgA może już spaść. Wynik nieokreślony (szara strefa) – wymaga powtórzenia badania po 1–2 tygodniach lub dodatkowej diagnostyki. Uwagi kliniczne IgA jest przeciwciałem występującym głównie w wydzielinach śluzowych i pojawia się wcześnie po zakażeniu, dlatego test IgA może być cenniejszy niż IgG w diagnostyce wczesnego etapu legionellozy.
W przypadkach podejrzenia przewlekłej ekspozycji lub powikłań (np. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych) warto rozważyć jednoczesne oznaczenie IgG i IgM. Kod ICD-10 A48.1 – Legionelloza.