Cel badania Określenie stężenia wolnych (niezależnych) łańcuchów immunoglobulin typu kappa (κ) w moczu. Podwyższone poziomy wskazują na nadmierną produkcję łańcuchów lekkich przez klonalne komórki plazmatyczne, co jest charakterystyczne dla chorób takich jak szpiczak mnogi, monoklonalne gammapatie, amyloidoza AL oraz niektóre zaburzenia nerek. Wskazania kliniczne Podejrzenie lub monitorowanie szpiczaka mnogiego i innych nowotworów komórek plazmatycznych.
Diagnostyka monoklonalnych gammapatii niepostaciowe (MGUS). Ocena podejrzenia białek Bence’a Jonesa w moczu. Badanie przy niejasnych zaburzeniach czynności nerek, zwłaszcza w kontekście białkomoczu. Monitorowanie skuteczności leczenia chorób hematologicznych i nerkowych. W kontekście zaburzeń neurorozwojowych, w tym ASD, badanie może być częścią oceny zaburzeń immunologicznych i potencjalnego udziału białek monoklonalnych w stanach zapalnych.
Materiał biologiczny i przygotowanie pacjenta Materiał: Mocz, próbka DZM (dzienne zbiórki moczu, najczęściej 24‑godzinny zbiór). Pacjent powinien dostarczyć pełny 24‑godzinny mocz, zbierany w czystym pojemniku, bez dodatku konserwantów. W przypadku jednorazowej próbki – zaleca się pobranie porannego moczu pierwszego po przebudzeniu, po minimum 8‑godzinnym okresie nocnego bez przyjmowania płynów.
Unikać spożycia dużych ilości białka i suplementów zawierających aminokwasy przed pobraniem próbki, aby nie zakłócać wyników. Metoda Stężenie wolnych łańcuchów kappa oznacza się metodą immunonefelometrii lub immunoenzymatycznego testu (ELISA) z użyciem przeciwciał monoklonalnych specyficznych dla łańcucha kappa. Próbka moczu jest najpierw poddawana filtracji, a następnie analizowana pod kątem absorpcji lub emisji światła, co pozwala na precyzyjne określenie stężenia w mg/L.
Zakres referencyjny Wartość prawidłowa: Wartości powyżej normy wymagają dalszej oceny klinicznej i dodatkowych badań, takich jak immunofiksacja białek w surowicy. Interpretacja wyników Wynik w normie: Brak istotnego nadmiaru wolnych łańcuchów kappa – niska prawdopodobieństwo obecności monoklonalnej produkcji. Wynik podwyższony: Może wskazywać na: Szpiczak mnogi lub inne nowotwory plazmatyczne. Monoklonalną gammapatię niepostaciową (MGUS).
Ciężkie uszkodzenie nerek prowadzące do zwiększonego wydzielania łańcuchów lekkich. Stany zapalne lub autoimmunologiczne, które w niektórych przypadkach mogą być powiązane z zaburzeniami neurorozwojowymi. W przypadku podwyższonego wyniku zaleca się dalsze badania, w tym oznaczenie wolnych łańcuchów λ w moczu, immunofiksację białek w surowicy oraz badania obrazowe kości i szpiku.