Cel badania Test służy do oznaczenia ilości wolnych łańcuchów lekkich (FLC) klasy lambda obecnych w surowicy. Łańcuchy te powstają w wyniku nadprodukcji immunoglobulin przez komórki plazmatyczne i po uwolnieniu do krwiobiegu są eliminowane głównie przez nerki. Ich poziom odzwierciedla zarówno stan układu immunologicznego, jak i funkcję filtracyjną nerek.
Wskazania kliniczne monitorowanie wydolności nerek – podwyższone stężenie lambda FLC może być wczesnym sygnałem uszkodzenia kłębuszkowego; diagnozowanie i kontrola chorób limfoproliferacyjnych, takich jak szpiczak mnogi (zwłaszcza typu lambda), chłoniaki, białaczki; ocena reakcji poliklonalnej w stanach zapalnych, autoimmunologicznych i infekcyjnych; identyfikacja procesów biklonalnych lub złożonych zaburzeń nowotworowych; monitorowanie skuteczności terapii immunosupresyjnej, chemioterapii lub terapii celowanej przeciwko komórkom plazmatycznym; badanie nieprawidłowości immunologicznych u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem (ASD), gdzie obserwuje się częste zaburzenia równowagi immunologicznej i zwiększoną aktywność zapalną; wsparcie w ocenie ryzyka nefropatii w chorobach autoimmunologicznych, takich jak toczeń czy zapalenie naczyń.
Metoda oznaczania Stężenie wolnych łańcuchów lekkich lambda najczęściej mierzy się metodą immunoturbidymetrii lub immunofluorescencji, wykorzystując monoklonalne przeciwciała skierowane przeciwko specyficznemu epitopowi lambda FLC. Próbka krwi pobierana jest do probówki bez antykoagulantu; po odwirowaniu uzyskuje się czystą surowicę, którą wprowadza się do automatycznego analizatora laboratoryjnego.
Analiza jest szybka (zwykle Interpretacja wyników Zakres referencyjny – typowo 0,2–1,65 mg/L, choć wartości mogą się różnić w zależności od zastosowanego zestawu i laboratorium; Podwyższony poziom lambda przy jednoczesnym zachowaniu prawidłowego stosunku kappa/lambda (≈0,26–1,65) sugeruje przede wszystkim dysfunkcję nerek, np.
przewlekłą nefropatię; Znaczący wzrost lambda przy obniżonym stosunku kappa/lambda wskazuje na monoklonalną proliferację komórek plazmatycznych, najczęściej szpiczak mnogi typu lambda; Podwyższone wartości obu łańcuchów przy zbliżonym stosunku odzwierciedlają reakcję poliklonalną, typową dla stanów zapalnych, infekcji lub chorób autoimmunologicznych; W kontekście zaburzeń neurorozwojowych podwyższone FLC mogą być powiązane z chronicznym stanem zapalnym lub z dysregulacją układu immunologicznego, co wymaga dalszej oceny klinicznej.
Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnej diety ani postu. Zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz dużych dawek suplementów wapnia i witaminy D w dniu pobrania, aby nie wpływać na poziom białek osocza. Próbka powinna być pobrana w warunkach aseptycznych, a surowica przechowywana w temperaturze 2–8 °C i poddana analizie najpóźniej w ciągu 24 h od pobrania.