Cel badania Określenie ilości wolnych łańcuchów lekkich immunoglobulinowych typu kappa (κ) wydalanych z moczem. Wynik pozwala ocenić nadprodukcję monoklonalnych łańcuchów, charakterystyczną dla patologii plazmocytarnych oraz niektórych stanów nefropatycznych. Wskazania kliniczne Diagnostyka i kontrola szpiczaka mnogiego oraz innych nowotworów komórek plazmatycznych. Wykrywanie białka Bence’a‑Jonesa w moczu – jednego z najważniejszych markerów szpiczaka.
Rozpoznanie i obserwacja stanów monoklonalnych, np. MGUS (monoklonalne gammopatie o nieznaczącym znaczeniu klinicznym). Ocena ryzyka nefropatii wywołanej przez nadmiar łańcuchów lekkich, w tym amyloidozy typu AL. Wsparcie diagnostyczne przy podejrzeniu nieprawidłowości immunologicznych u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, takimi jak autyzm. Kontrola skuteczności terapii przeciwnowotworowej lub immunomodulującej.
Materiał biologiczny Świeży mocz 24‑godzinny – metoda zalecana ze względu na pełniejszą ocenę wydalania łańcuchów. Alternatywnie jednorazowa próbka moczu porannego lub dowolnego czasu, z późniejszym przeliczeniem na stosunek kappa/kreatynina. Metoda Badanie przeprowadza się technikami immunochemicznymi, najczęściej: Immunoturbidymetria – pomiar zmętnienia roztworu po dodaniu przeciwciał monoklonalnych przeciw kappa.
Immunonefelometria (nephelometria) – pomiar rozproszenia światła, co zapewnia wyższą czułość. Immunoelektroforeza – pozwala na wizualizację i identyfikację monoklonalnych fragmentów. W niektórych laboratoriach stosuje się także metodę ELISA z wysoką specyficznością. Wynik wyrażany jest w mg/L (lub mg/24 h) oraz opcjonalnie jako stosunek kappa/kreatynina (mg/g kreatyniny) w próbce jednorazowej. Przygotowanie pacjenta Nie jest wymagane specjalne przygotowanie dietetyczne.
W przypadku zbierania moczu 24‑godzinnego należy: Unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz dużych dawek suplementów białkowych w dniu pobierania. Zachować ciągłość zbioru – wszystkie oddane objętości moczu łączy się w jedną pojemność. Przechowywać próbkę w temperaturze 2‑8 °C i dostarczyć ją do laboratorium najpóźniej w ciągu 24 h od zakończenia zbioru.
Interpretacja wyników Wartość prawidłowa: zazwyczaj Podwyższone stężenie: sugeruje monoklonalną proliferację komórek plazmatycznych – możliwe przy szpiczaku mnogim, MGUS, pierwotnej amyloidozie AL, czy nefropatii związanej z łańcuchami lekkimi. Wynik w granicach normy przy podwyższonym stosunku kappa/lambda w surowicy: wymaga dalszych badań, takich jak łańcuchy lekkie w surowicy, immunofiksacja, badania obrazowe kości oraz ocena czynności nerek.