Cel badania Określenie ilościowe stężenia lamotryginy w surowicy krwi w celu monitorowania terapii, oceny przyjmowania leku oraz wykrycia potencjalnej toksyczności. Wskazania kliniczne Pacjenci przyjmujący lamotryginę w leczeniu padaczki (ICD‑10 G40) lub choroby dwubiegunowej (ICD‑10 F31). Osoby z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem (ICD‑10 F84.0), u których lamotrygina jest stosowana w terapii objawów zachowawczych.
Ocena przydatności i skuteczności leczenia po zmianie dawki lub wprowadzeniu leków wpływających na metabolizm lamotryginy. Monitorowanie przyjmowania leku oraz wykrywanie niezgodności z zalecaną terapią. Badanie w sytuacjach podejrzenia przedawkowania lub wystąpienia działań niepożądanych. Materiał biologiczny i przygotowanie pacjenta Próbka pobierana jest z żyły w postaci surowicy (krew żylna, surowica).
Nie wymaga specjalnego przygotowania dietetycznego, ale zaleca się: Unikanie pobrania próbki w najbliższym czasie po intensywnym wysiłku fizycznym. W zależności od celu, pobranie „trough level” – najniższego stężenia, najczęściej 12‑14 h po ostatniej dawce – lub „peak level” – maksymalnego stężenia, zwykle 2‑3 h po przyjęciu leku. Próbkę należy pobrać do probówki bez dodatku antykoagulantu, pozwolić na pełne skrzepnięcie, a następnie odwirować i otrzymać surowicę.
Jeśli analiza nie zostanie wykonana natychmiast, surowicę przechowuje się w temperaturze –20 °C lub niższej. Metoda Stężenie lamotryginy wyznacza się najczęściej metodą immunologicznego pomiaru (np. EMIT – enzymatyczna metoda immunologiczna) lub wysokosprawną chromatografią cieczową sprzężoną z spektrometrią mas (HPLC‑MS). Obie techniki zapewniają dokładność i precyzję w zakresie terapeutycznym. Interpretacja wyników Wynik podaje się w mikrogramach na mililitr (µg/mL).
Zakresy orientacyjne: Stężenie terapeutyczne: 3‑14 µg/mL (zależnie od wieku, dawki i wskazań klinicznych). Stężenie podterapeutyczne: Stężenie toksyczne: > 14‑20 µg/mL – zwiększa ryzyko działań niepożądanych, takich jak wysypka skórna, objawy neurologiczne czy zaburzenia czynności wątroby. Interpretację wyniku powinien dokonać lekarz prowadzący, uwzględniając indywidualny schemat dawkowania, współistniejące choroby oraz ewentualne interakcje lekowe.
Uwagi kliniczne Lamotrygina jest metabolizowana głównie w wątrobie przez enzymy CYP3A4. valproinian) podnoszą jej stężenie, natomiast induktory (np. karbamazepina, fenobarbital) mogą je obniżać. W przypadku zmian w schemacie lekowym zaleca się ponowne oznaczenie stężenia.