Cel badania Analiza ma na celu pomiar koncentracji kwetiapiny (kwetiapina) w surowicy krwi, co pozwala: monitorować skuteczność i bezpieczeństwo terapii, ustalić optymalną dawkę indywidualnie dla pacjenta, ocenić przyjmowanie leku (adherencję) oraz wykryć ewentualne przedawkowanie, zidentyfikować interakcje z lekami modyfikującymi metabolizm CYP3A4 oraz wpływ zaburzeń czynności wątroby lub nerek na poziom leku.
Wskazania kliniczne osoby leczone kwetiapiną w ramach terapii zaburzeń psychotycznych, afektywnych, lękowych, agresji lub zaburzeń snu, w tym pacjenci z ASD, PANS/PANDAS oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, brak oczekiwanej poprawy przy dotychczasowej dawce lub nagłe nasilenie objawów, stosowanie jednocześnie leków wpływających na enzym CYP3A4 (np.
ketokonazol, rytonawir, karbamazepina), objawy sugerujące przedawkowanie – nadmierna sedacja, hipotensja, zaburzenia rytmu serca, monitorowanie przy zmianie parametrów czynności wątroby (ALT, AST) lub nerek (creatinina, eGFR). Materiał biologiczny Do badania wykorzystuje się surowicę lub osocze pobrane z żyły obwodowej. Najbardziej wiarygodne wyniki uzyskuje się przy pobraniu próbki w tzw.
trough – w najniższym punkcie krzywej stężenia, czyli najczęściej co najmniej 12 h po ostatniej dawce leku. Metoda Stężenie kwetiapiny określa się przy użyciu wysokosprawnej chromatografii cieczowej sprzężonej z tandemową spektrometrią mas (LC‑MS/MS). Metoda charakteryzuje się wysoką czułością (dolny limit wykrywalności ≈ 10 ng/ml) oraz specyficznością, co eliminuje wpływ metabolitów i innych substancji. Wynik podaje się w jednostkach ng/ml (nanogramy na mililitr).
Przygotowanie pacjenta Aby wynik odzwierciedlał rzeczywisty poziom leku, pacjent powinien: przestrzegać stałego schematu dawkowania przez minimum 5 dni przed pobraniem krwi, powstrzymać się od jedzenia i napojów (z wyjątkiem wody) przez co najmniej 8 godzin przed pobraniem, co minimalizuje wpływ posiłku na wchłanianie i metabolizm, zgłosić laboratorium wszystkie przyjmowane leki, suplementy, zioła oraz ewentualne zmiany w diecie, unikać intensywnego wysiłku fizycznego i stresu w dniu pobrania, które mogą wpływać na farmakokinetykę.
Interpretacja wyników Zakresy terapeutyczne zależą od wskazań i dawki, ale ogólne przedziały przyjmowane w praktyce klinicznej wyglądają następująco: 100–250 ng/ml – niskie i umiarkowane dawki, zazwyczaj skuteczne w leczeniu lęku i zaburzeń snu, 250–500 ng/ml – średnie i wysokie dawki, stosowane przy cięższych objawach psychotycznych lub afektywnych, >500 ng/ml – zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak silna sedacja, hipotonia ortostatyczna, wydłużenie odstępu QT czy zaburzenia rytmu serca.