Cel badaniaAnaliza poziomu kwasów żółciowych (bile acids) w surowicy ma na celu ocenę prawidłowości ich syntezy w hepatocytach, wydzielania do dróg żółciowych, a także recyklingu w jelicie cienkim w ramach tzw. Wynik dostarcza informacji o stanie wątroby, drożności dróg żółciowych oraz o zaburzeniach metabolicznych, które mogą wpływać na układ pokarmowy i układ nerwowy.
Wskazania kliniczneChoroby wątroby: zapalenie, marskość, stłuszczenie, choroby autoimmunologiczne.Upośledzenie odpływu żółci: kamica żółciowa, zwężenia lub niedrożności dróg żółciowych.Monitorowanie terapii żółciopodobnych (np.
kwas ursodeoksycholowy) oraz leczenia chorób wątrobowych.Diagnostyka przyczyn żółciowego zapalenia trzustki.Badania w kontekście zaburzeń metabolicznych, zespołów metabolicznych oraz niektórych zaburzeń neurorozwojowych, w tym spektrum autyzmu, gdzie obserwuje się niekiedy nieprawidłowości w metabolizmie żółci. Materiał biologiczny i pobranieDo oznaczenia wykorzystuje się krew pobraną z żyły w warunkach jałowych, najczęściej po 8‑12‑godzinnym poście (na czczo).
Próbka powinna być odwirowana i surowica zachowana w temperaturze 2‑8 °C do momentu analizy. Metoda pomiarowaStężenie kwasów żółciowych oznacza się metodą enzymatyczną (np. test oparty na dehydrogenazie) lub spektrofotometryczną po ich ekstrakcji i rozdzieleniu w fazie organicznej (np. Wynik podaje się w µmol/L lub mg/dL, a w niektórych laboratoriach także jako stosunek poszczególnych frakcji (np.
Interpretacja wynikówWartość prawidłowa: zazwyczaj 0‑10 µmol/L (zakresy referencyjne mogą się różnić w zależności od metody i laboratorium).Stężenie podwyższone: sugeruje cholestazę wewnątrzwątrobową lub zewnątrzwątrobową, uszkodzenie hepatocytów, zwężenie dróg żółciowych, zwiększoną syntezę kwasów żółciowych lub ich niewłaściwy recykling.Stężenie obniżone: rzadko obserwowane, może wynikać z ciężkiej niewydolności wytwarzania żółci (np.
po dużej resekcji wątroby) lub z zaburzeń wchłaniania w jelicie cienkim. Przygotowanie pacjentaPrzed pobraniem krwi zaleca się 8‑12‑godzinny post, unikanie tłustych i ciężkostrawnych posiłków oraz leków wpływających na czynność wątroby (np. paracetamol, statyny) bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem.