Cel badania Pomiar stężenia kwasu mykofenolowego (mykopfenolowego, MPA) w osoczu służy do monitorowania leczenia immunosupresyjnego. Wynik pozwala ocenić, czy przyjęta dawka zapewnia wystarczające zahamowanie odpowiedzi immunologicznej przy jednoczesnym minimalizowaniu toksyczności. Wskazania kliniczne Pacjenci po przeszczepach narządów (nerka, wątroba, serce, szpik kostny) przyjmujący mykofenolan mofetylu lub mykofenolan sodu.
Choroby autoimmunologiczne leczone mykofenolanem, takie jak toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie skórno‑mięśniowe czy zapalenie naczyń. Ocena przyczyn niepowodzenia terapii – niska przyczepność, interakcje lekowe (np. z cyklosporyną, takrolimus, inhibitorami pompy protonowej) lub zaburzenia wchłaniania. Monitorowanie potencjalnych działań niepożądanych, w tym neurotoksyczności, zaburzeń hematologicznych, nefropatii i dolegliwości żołądkowo‑jelitowych.
U pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym ASD, gdy prowadzone jest leczenie immunomodulacyjne – kontrola poziomu leku jest istotna dla ochrony układu nerwowego i rozwoju poznawczego. Badanie w populacji pediatrycznej oraz u osób z upośledzoną czynnością nerek lub wątroby, które wpływają na farmakokinetykę MPA. Materiał biologiczny i przygotowanie pacjenta Materiał: osocze lub surowa krew (plazma) pobrana z żyły.
Rodzaj probówki: EDTA, heparyna lub probówki z inhibitorem enzymatycznym, zgodnie z wytycznymi laboratorium. Moment pobrania: najczęściej tzw. „trough level” (C0) – tuż przed kolejną dawką leku, zazwyczaj 12‑24 h po poprzedniej, ewentualnie poziom 2 h po podaniu (C2) w niektórych protokołach.
Przygotowanie pacjenta: pacjent powinien znajdować się w stanie spoczynku, nie przyjmować dodatkowej dawki mykofenolanu przed pobraniem, unikać intensywnego wysiłku fizycznego i dużych posiłków tuż przed pobraniem. Obsługa próbki: delikatne mieszanie probówki, szybka separacja osocza (centrifugacja 1500 g, 10 min), przechowywanie w temperaturze 2‑8 °C do 24 h lub zamrożenie w -20 °C przy dłuższym przechowywaniu.
Metoda Stężenie MPA najczęściej oznacza się metodą chromatografii cieczowej sprzężonej ze spektrometrią mas (LC‑MS/MS), która zapewnia wysoką czułość (dolna granica wykrywalności ≈0,05 µg/mL) i specyficzność. Alternatywnie stosuje się testy immunoenzymatyczne (EMIT) oraz wysokosprawną chromatografię cieczową z detekcją UV (HPLC‑UV). Wszystkie techniki umożliwiają pomiar w zakresie 0,1‑5 µg/mL.