Cel badania Analiza stężenia kwasu moczowego w surowicy krwi pozwala określić, czy w organizmie zachodzi prawidłowy przebieg metabolizmu puryn. Kwas moczowy jest końcowym produktem rozkładu puryn, a jego nadmierne nagromadzenie może prowadzić do powstawania kryształów moczanu sodu.
Wskazania kliniczne diagnoza i monitorowanie dny moczanowej (podagra); ocena ryzyka i kontrola kamicy nerkowej; monitorowanie pacjentów z chorobami metabolicznymi, takimi jak otyłość, zespół metaboliczny, cukrzyca typu 2; ocena ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, w tym nadciśnienia i miażdżycy; badanie w kontekście zaburzeń neurorozwjowych – podwyższony poziom kwasu moczowego może wpływać na stres oksydacyjny i stan zapalny, co jest istotne przy ocenie pacjentów z ASD, ADHD i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi; kontrola leczenia farmakologicznego (np.
inhibitory oksydazy ksantynowej, leki moczopędne). Metoda Do badania pobiera się krew żylna, po której następuje odwirowanie i uzyskanie surowicy. Stężenie kwasu moczowego oznacza się metodą enzymatyczną opartą na reakcji z oksydazą ksantynową, a wynik odczytuje się spektrofotometrycznie przy długości fali 340‑380 nm. Analiza przeprowadzana jest w laboratorium przy użyciu automatycznych analizatorów biochemicznych.
Interpretacja wyników Norma: 2,5‑6,0 mg/dl (mężczyźni), 2,0‑5,5 mg/dl (kobiety) – wartości mogą się nieco różnić w zależności od laboratorium. Podwyższony poziom (hiperurykemia): może wskazywać na dnę moczanową, kamicę nerkową, zwiększoną produkcję puryn (np. w nowotworach, chorobach hematologicznych), niewydolność nerek, przyjmowanie leków podnoszących poziom kwasu moczowego (np. diuretyki, aspiryna w niskich dawkach).
Obniżony poziom (hipourykemia): rzadziej spotykany, może wystąpić przy chorobach wątroby, niedoborze ryboflawiny, intensywnym leczeniu inhibitorami oksydazy ksantynowej lub przy silnym streśle dietetycznym ubogim w puryny. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi nie jest wymagane specjalne przygotowanie dietetyczne, jednak zaleca się unikanie spożycia dużych ilości pokarmów bogatych w puryny (np.
podroby, owoce morza, czerwone mięso) oraz alkoholu w ciągu 24 godzin przed badaniem, aby nie zafałszować wyniku. Pacjent powinien być w stanie spoczynku; pobranie krwi nie wymaga wcześniejszego poszczenia. Ograniczenia i uwagi Wynik może być wpływany przez krótkotrwałe czynniki, takie jak intensywny wysiłek fizyczny, odwodnienie, czy przyjmowanie leków zwiększających wydzielanie kwasu moczowego.