Cel badania Pomiar stężenia kwasu moczowego w moczu (kod ICD: UA-M) służy do oceny równowagi pomiędzy produkcją a wydalaniem tego metabolitu. Analiza umożliwia wykrycie nieprawidłowości w metabolizmie puryn, ocenę funkcji nerek oraz pomoc w różnicowaniu przyczyn podwyższonych lub obniżonych poziomów kwasu moczowego w surowicy. Wskazania kliniczne Diagnostyka i monitorowanie dny moczanowej (hiperurykemia).
Ocena przyczyn podwyższonego stężenia kwasu moczowego we krwi – rozróżnienie nadprodukcji od upośledzonego wydalania. Badanie funkcji nerek w chorobach przewlekłych, takich jak cukrzyca, nadciśnienie, nefropatie. Kontrola działań niepożądanych leków wpływających na metabolizm kwasu moczowego (np. cyklosporyna, niektóre diuretyki, leki immunosupresyjne). Ocena ryzyka kamicy nerkowej z kryształów moczanu.
Wspomagające badania metaboliczne u pacjentów z autyzmem (ASD) i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, u których mogą występować nieprawidłowości w szlaku purynowym. Monitorowanie pacjentów z zespołem metabolicznym, otyłością lub stwardnieniem tętnic, gdzie podwyższony poziom kwasu moczowego jest czynnikiem ryzyka. Materiał biologiczny i metoda Do badania wykorzystuje się mocz. Zwykle pobiera się próbkę poranną, po opróżnieniu pęcherza, aby zapewnić standaryzację.
Analiza może być przeprowadzona metodą enzymatyczną (przemiana kwasu moczowego w produkt barwny przy udziale oksydazy) lub spektrofotometryczną, w której mierzy się absorbancję przy określonej długości fali (zazwyczaj 295 nm). Niektóre laboratoria stosują także metodę wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC) dla zwiększenia precyzji. Przygotowanie pacjenta Unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożycia dużych ilości białka i produktów bogatych w puryny (np.
sardynki, wątróbka, suszone groch) przez co najmniej 24 h przed pobraniem próbki. Zaprzestanie przyjmowania leków moczopędnych, suplementów zawierających kwas moczowy oraz leków podnoszących poziom kwasu moczowego (np. aspiryna w dawkach niskich) w dniu pobrania, chyba że lekarz zaleci inaczej. Zebranie pierwszej porannej próbki moczu po całkowitym opróżnieniu pęcherza; w niektórych przypadkach lekarz może zlecić 24‑godzinny zbiór moczu w celu obliczenia wydzielania dobowego.
Interpretacja wyników Wynik badania powinien być zestawiony z pomiarem kwasu moczowego w surowicy, co pozwala na określenie: Hiperekspozycji – podwyższone stężenie w moczu wskazuje na zwiększoną eliminację, najczęściej związane z wysokim spożyciem puryn, zwiększoną produkcją w wyniku hiperwentylacji komórek lub zwiększoną aktywność enzymu oksydazy ksantynowej.