Cel badania Analiza stężenia kwasu masłowego (butyrynowego) w kale ma na celu ocenę produkcji krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych przez mikroorganizmy jelitowe. Kwas masłowy jest kluczowym metabolitem bakterii fermentujących błonnik, wspomagającym integralność bariery jelitowej, regulację zapalenia oraz komunikację jelito‑mózg.
Wskazania kliniczne Zaburzenia neurorozwojowe, w tym autyzm (ICD‑10: F84), PANS/PANDAS (ICD‑10: F06.0) – badanie pomaga wyjaśnić związek między dysbiozą jelitową a objawami neurologicznymi. Choroby zapalne jelit (ICD‑10: K50‑K51) oraz zespół jelita drażliwego (ICD‑10: K58). Celiakia (ICD‑10: K90.0) i inne zaburzenia wchłaniania, które mogą wpływać na produkcję krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych.
Ocena skuteczności terapii probiotycznych, prebiotycznych lub dietetycznych mających na celu zwiększenie produkcji kwasu masłowego. Metoda Próbka kału jest poddawana ekstrakcji, a stężenie kwasu masłowego oznacza się przy użyciu chromatografii gazowej (GC) lub spektrometrii mas (MS). Analiza umożliwia precyzyjne określenie ilości (µmol/g kału) oraz porównanie z wartościami referencyjnymi.
Przygotowanie pacjenta Unikaj antybiotyków, leków przeciwgrzybiczych oraz probiotyków na co najmniej 14 dni przed pobraniem próbki. Nie przyjmuj suplementów zawierających błonnik, prebiotyki ani tłuszcze roślinne 48 h przed badaniem. Nie stosuj środków przeczyszczających ani preparatów przeczyszczających w dniu pobrania. Próbkę pobiera się z pierwszego lub drugiego stolca rano, najlepiej po naturalnym wypróżnieniu, w specjalnym pojemniku przeznaczonym do transportu kału (np.
Po pobraniu próbkę należy przechowywać w temperaturze 2‑8 °C i dostarczyć do laboratorium w ciągu 24 h. Interpretacja wyników Poziom obniżony (poniżej normy referencyjnej) może wskazywać na: Redukcję populacji bakterii butyratowych (np. Faecalibacterium prausnitzii, Roseburia spp.), co jest częstym elementem dysbiozy u osób z ASD. Uszkodzenie bariery jelitowej i zwiększoną przepuszczalność (tzw. Stan zapalny jelit oraz ryzyko zaburzeń metabolicznych.
Poziom podwyższony (powyżej normy) może być związany z: Nadmiernym wytwarzaniem kwasu masłowego przez niektóre szczepy bakterii przy spożyciu dużej ilości błonnika. Problemy z wchłanianiem kwasów tłuszczowych w jelicie cienkim. Wartość wynikowa powinna być interpretowana w kontekście pełnego obrazu klinicznego, historii choroby oraz wyników innych badań mikrobiologicznych.