Cel badania Oznaczenie stężenia kwasu foliowego w surowicy krwi pozwala ocenić stan odżywienia pacjenta, wykluczyć przyczyny niedokrwistości megaloblastycznej oraz monitorować skuteczność suplementacji. Badanie jest także wykorzystywane w ocenie ryzyka powikłań ciążowych i w kontekście badań przesiewowych zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu.
Wskazania kliniczne Objawy sugerujące niedobór folianów: zmęczenie, osłabienie, bladość skóry, bóle głowy, parestezje, problemy z pamięcią. Diagnostyka i różnicowanie niedokrwistości megaloblastycznej – zazwyczaj w połączeniu z oznaczeniami witaminy B12, homocysteiny i kwasu metylomalonowego. Kontrola terapii suplementacyjnej kwasem foliowym lub witaminą B12.
Ocena statusu odżywieniowego u pacjentów z chorobami przewlekłymi: choroby zapalne jelit (choroba Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego), celiakia, niewydolność wątroby, długotrwała hemodializa. Badanie kobiet planujących ciążę oraz w trakcie ciąży – profilaktyka wad cewy nerwowej i innych nieprawidłowości rozwojowych. Ocena ryzyka sercowo‑naczyniowego – niski poziom folianów podnosi stężenie homocysteiny, co sprzyja miażdżycy.
Badanie osób starszych z objawami niedożywienia oraz osób nadużywających alkoholu. Rozważanie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych (ASD) – niski poziom folianów u matki w pierwszym trymestrze może zwiększać ryzyko wystąpienia autyzmu u dziecka; mutacje w genie MTHFR, wpływające na metabolizm folianów, są badane w diagnostyce ASD. Przygotowanie pacjenta Próbkę pobiera się rano po co najmniej 8‑godzinnym okresie postu.
W przypadku monitorowania suplementacji zaleca się pobranie krwi przed przyjęciem preparatu z kwasem foliowym, witaminą B12 lub przed transfuzją. Należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożycia alkoholu w dniu pobrania. Materiał do badania Surowica uzyskana z krwi żylnej pobranej w warunkach aseptycznych. Metoda badania Immunochemiczny test oparty na elektrochemiluminescencji (ECLIA), charakteryzujący się wysoką czułością i specyficznością.
Norma Referencyjny zakres stężenia kwasu foliowego w surowicy wynosi 3,1 – 17,5 ng/ml. Wartości graniczne mogą nieznacznie różnić się w zależności od przyjętego protokołu laboratoryjnego.