Cel badania Badanie określa poziom kwasu foliowego (witamina B9) w surowicy krwi, co pozwala ocenić, czy organizm ma wystarczające zapasy tej witaminy niezbędnej do wielu procesów metabolicznych, w tym syntezy kwasów nukleinowych, metylacji DNA oraz produkcji komórek krwi i rozwoju układu nerwowego. Wskazania kliniczne Ocena ryzyka niedoboru kwasu foliowego u osób z podejrzeniem anemii megaloblastycznej.
Monitorowanie stanu odżywienia kobiet w ciąży oraz planowanie suplementacji w celu zapobiegania wadom cewy nerwowej płodu. Diagnostyka i kontrola leczenia w chorobach zwiększających zapotrzebowanie na foliany (np. Ocena wpływu niedoboru folianów na funkcje neuroprzekaźników i potencjalny związek z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym spektrum autyzmu (ASD) oraz innymi zaburzeniami rozwojowymi. Kontrola skuteczności terapii suplementacyjnej kwasem foliowym.
Metoda Do oznaczenia stężenia kwasu foliowego wykorzystuje się immunochemiczne metody, najczęściej immunoenzymatyczne (ELISA) lub chemiluminescencyjne (CLIA). Próbka krwi pobierana jest z żyły, a następnie po odwirowaniu uzyskuje się surowicę, w której przeprowadza się analizę. Interpretacja wyników Wartość prawidłowa – zazwyczaj 3‑20 µg/L (wartości referencyjne mogą się nieco różnić w zależności od laboratorium).
Obniżony poziom – wskazuje na niedobór folianów, który może prowadzić do anemii megaloblastycznej, zaburzeń neurologicznych, zwiększonego ryzyka wad cewy nerwowej u płodu oraz nasilenia objawów w zaburzeniach neurorozwojowych. Podwyższony poziom – może być efektem suplementacji wysokimi dawkami kwasu foliowego, rzadko wskazuje na patologię, ale w niektórych przypadkach (np. niektóre nowotwory) może wymagać dalszej oceny.
Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi nie jest wymagana specjalna diety ani długotrwały post. Zaleca się jednak unikanie bardzo wysokiego spożycia suplementów zawierających kwas foliowy w ciągu 24 godzin przed badaniem, aby wynik nie był sztucznie podwyższony. Próba pobierana jest z żyły w warunkach aseptycznych; wymagany jest materiał: krew żylna, surowica.
Kod ICD Badanie oznaczone kodem ICD M41, stosowane w kontekście oceny stanu odżywienia i potencjalnych zaburzeń metabolicznych, w tym w diagnostyce zaburzeń neurorozwojowych.