Cel badania Test określa stężenie kwasu fitanowego (inositol heksakisfosforanu) w surowicy krwi. Kwas fitanowy jest naturalnym związkiem występującym w roślinach strączkowych, ziarnach i orzechach, który silnie wiąże minerały (żelazo, cynk, magnez, wapń) oraz niektóre białka, wpływając na ich biodostępność.
Pomiar pozwala ocenić ryzyko niedoborów mikroelementów, zaburzeń wchłaniania, a także potencjalny wpływ wysokiego poziomu fitanu na funkcje neurologiczne i rozwój neurorozwojowy. Wskazania kliniczne Ocena ryzyka niedoborów żelaza, cynku, magnezu u pacjentów z dietą bogatą w produkty wysokofitynowe. Diagnostyka zaburzeń wchłaniania (celiakia, zespół krótkiego jelita, choroby zapalne jelit).
Monitorowanie pacjentów z przewlekłą chorobą nerek, w których może dochodzić do akumulacji fitanu. Badanie przy podejrzeniu wpływu diety na nasilenie objawów w zaburzeniach neurorozwojowych, w tym autyzmie (ASD), PANS/PANDAS oraz innych zaburzeń rozwojowych. Ocena skuteczności interwencji dietetycznych mających na celu zmniejszenie spożycia fitatu (np. Materiał biologiczny Surowica (2 ml) pobrana z żyły.
Próbka powinna być odwirowana w ciągu 30 min od pobrania i przechowywana w temperaturze –20 °C do momentu analizy. Przygotowanie pacjenta Post na 8‑12 godzin przed pobraniem krwi. Unikanie spożywania produktów bogatych w fitat (np. pełnoziarniste produkty, nasiona, orzechy, rośliny strączkowe) w dniu pobrania. W przypadku przyjmowania suplementów mineralnych – odstawienie na co najmniej 24 h przed pobraniem.
Metoda Stężenie kwasu fitanowego oznacza się najczęściej przy użyciu wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC) z detekcją UV przy 290 nm lub metodą LC‑MS/MS, co zapewnia wysoką czułość (dolna granica wykrywalności ≈ 0,1 µg/ml) i precyzję. Interpretacja wyników Norma: 0,5‑2,0 µg/ml (wartość referencyjna może się różnić w zależności od laboratorium).
Podwyższone stężenie: wskazuje na wysokie spożycie pokarmów bogatych w fitat lub zaburzenia metaboliczne prowadzące do jego kumulacji; może przyczyniać się do niedoborów żelaza, cynku i magnezu. Obniżone stężenie: może być wynikiem niskiego spożycia produktów roślinnych, intensywnej obróbki termicznej żywności lub skutecznej interwencji dietetycznej ograniczającej fitat.