Cel badania Analiza ma na celu dokładne określenie koncentracji kwasu beta‑hydroksymasłowego (β‑hydroksymasłowy, BHB) w surowicy krwi. BHB jest najobficiej występującym ciałem ketonowym, powstającym w wątrobie w wyniku utleniania kwasów tłuszczowych. Pomiar pozwala ocenić aktualny stan metaboliczny pacjenta, w szczególności obecność ketozy oraz ryzyko rozwoju kwasicy ketonowej.
Wskazania kliniczne monitorowanie pacjentów z cukrzycą typu 1 i typu 2 pod kątem ryzyka kwasicy ketonowej; ocena poziomu ketozy podczas postu, diety ketogenicznej, długotrwałego głodzenia lub w ramach terapii dietetycznej stosowanej u dzieci i młodzieży z ASD; diagnostyka i kontrola ostrych zatruć alkoholem oraz alkoholowego zapalenia wątroby; badanie przy podejrzeniu zaburzeń metabolicznych u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, gdzie nieprawidłowa regulacja metabolizmu lipidów może wpływać na poziom ciał ketonowych; monitorowanie pacjentów w intensywnej terapii żywieniowej, np.
w oddziałach intensywnej opieki lub przy podawaniu żywienia pozajelitowego; ocena skuteczności i bezpieczeństwa diety ketogenicznej w leczeniu niektórych form padaczki lekoopornej, często współistniejącej z ASD. Metoda Stężenie BHB najczęściej oznacza się metodą enzymatyczną opartą na dehydrogenazie β‑hydroksymasłanowej. W reakcji BHB jest utleniany do kwasu acetooctowego, a jednocześnie NAD⁺ jest redukowany do NADH.
Powstała ilość NADH jest mierzona spektrofotometrycznie przy długości fali 340 nm, co umożliwia wyliczenie stężenia w mmol/L. Alternatywne techniki obejmują: testy immunologiczne (ELISA) wykorzystujące przeciwciała specyficzne dla BHB; analizatory punktu opieki (POC) bazujące na biosensorach elektrochemicznych, które dostarczają wyniki w ciągu kilku minut. Interpretacja wyników wartość prawidłowa – 0,0‑0,3 mmol/L (do 0,5 mmol/L w fizjologicznej ketozy, np.
po krótkim poście); łagodna ketoza – 0,5‑3,0 mmol/L, typowa dla diety niskowęglowodanowej, umiarkowanego postu lub intensywnego wysiłku fizycznego; umiarkowana ketoza – 3,0‑6,0 mmol/L, może wskazywać na wczesny etap kwasicy ketonowej, przedawkowanie insuliny lub silny stres metaboliczny; kwasica ketonowa – >6,0 mmol/L, wymaga natychmiastowej interwencji medycznej, szczególnie u pacjentów z cukrzycą typu 1.
Wyniki należy interpretować w kontekście objawów klinicznych oraz innych parametrów laboratoryjnych, takich jak glukoza, pH, elektrolity i wskaźniki czynności wątroby.