Cel badania Pomiar kreatyniny w surowicy służy do oceny efektywności filtracji kłębuszkowej nerek. Kreatynina jest produktem ubocznym przemiany fosfokreatyny w mięśniach szkieletowych i jest wydalana prawie wyłącznie przez nerki, dlatego jej stężenie we krwi jest wiarygodnym wskaźnikiem szacowanego współczynnika filtracji kłębuszkowej (eGFR). Wskazania kliniczne Diagnostyka i ocena stopnia niewydolności nerek (ostra i przewlekła choroba nerek).
Monitorowanie funkcji nerek u pacjentów przyjmujących leki nefrotoksyczne (np. Ocena ryzyka i postępu nefropatii w chorobach metabolicznych, takich jak cukrzyca mellitus i nadciśnienie tętnicze. Przygotowanie do zabiegów wymagających oceny czynności nerek (np. Kontrola funkcji nerek u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, które mogą mieć współistniejące problemy metaboliczne lub przyjmować leki wpływające na nerki.
Metoda Do oznaczenia kreatyniny w surowicy stosuje się jedną z dwóch powszechnie akceptowanych metod: Metoda Jaffa – reakcja chemiczna pomiędzy kreatyniną a kwasem pikrynowym w warunkach zasadowych, tworząca barwny kompleks mierzony spektrofotometrycznie. Metoda enzymatyczna – wykorzystuje enzymy (np. kreatyninazę) przekształcające kreatyninę w mierzalny produkt, co zapewnia wyższą specyficzność i mniejsze ryzyko interferencji.
Materiałem badania jest krew żylna pobrana do probówki bez antykoagulantu, po której następuje odwirowanie i uzyskanie surowicy. Interpretacja wyników Wartość podwyższona (zwykle >1,2 mg/dL u kobiet i >1,3 mg/dL u mężczyzn) może wskazywać na: Ostre lub przewlekłe uszkodzenie nerek. Odwodnienie, zwiększone spożycie białka lub intensywny wysiłek fizyczny. Stosowanie leków podnoszących poziom kreatyniny (np. inhibitory ACE, niesteroidowe leki przeciwzapalne).
Wartość obniżona może być spowodowana: Niską masą mięśniową (np. u osób starszych, pacjentów z chorobami neurodegeneracyjnymi). Przedawkowaniem płynów (przewodnienie). Wynik należy interpretować w kontekście dodatkowych parametrów (np. cystatyny C, mocznik) oraz klinicznego obrazu pacjenta.
Przygotowanie pacjenta Przygotowanie do pobrania krwi nie wymaga długotrwałego postu; zaleca się jedynie unikanie intensywnego wysiłku fizycznego przez co najmniej 24 godziny przed pobraniem oraz spożycia dużych ilości białka w tym samym dniu. Próbka powinna być pobrana z żyły, a po odwirowaniu uzyskana surowica nie powinna być hemolizowana.