Cel badania Pomiar stężenia kreatyniny w moczu zebranym w ciągu 24 godzin służy do oceny zdolności nerek do usuwania tego końcowego produktu przemiany mięśniowej. Wynik umożliwia wyliczenie klirensu kreatyniny, który jest praktycznym wskaźnikiem szacującym filtrację kłębuszkową (GFR). Badanie jest także wykorzystywane do weryfikacji kompletności dobowej zbiórki moczu oraz do interpretacji innych testów moczowych (np.
Wskazania kliniczne Diagnostyka i monitorowanie przewlekłej choroby nerek (ICD‑10 M37 – inne choroby nerek i moczowodów). Obliczanie klirensu kreatyniny w celu oszacowania GFR. Ocena prawidłowości dobowej zbiórki moczu przy badaniach białka, elektrolitów czy hormonów. Monitorowanie funkcji nerek u pacjentów przyjmujących leki nefrotoksyczne (np. leki przeciwpadaczkowe, psychotropowe) – istotne w grupie osób z zaburzeniami neurorozwojowymi.
Rozpoznawanie zaburzeń wchłaniania i wydalania kreatyniny (np. zaburzenia kanalikowe, niewydolność przytarczyc). Ocena wpływu diety bogatej w białko lub suplementacji kreatyną na funkcję nerek. Metoda Stężenie kreatyniny w moczu oznacza się metodą enzymatyczną (preferowaną ze względu na większą specyficzność) lub reakcją Jaffego. Analiza przeprowadzana jest na próbce całkowitej objętości moczu zebranej w 24 h, wyrażonej w mg/24 h lub µmol/24 h.
Materiał Dobowa zbiórka moczu (cały mocz oddany w ciągu 24 h). Po zebraniu należy zmierzyć całkowitą objętość i dokładnie wymieszać próbkę przed analizą. Przygotowanie pacjenta Pacjent powinien: Rozpocząć zbiórkę po opróżnieniu pęcherza rano – pierwsza mikcja nie jest wliczana. Zbierać każdy kolejny wydatek moczu w czystym, szczelnym pojemniku, przechowując go w lodówce (2‑8 °C) lub w chłodnym miejscu.
Unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożywania dużych ilości mięsa lub suplementów kreatyny w dniu zbiórki, gdyż mogą one fałszować wynik. Po 24 h zakończyć zbiórkę, dokładnie zmierzyć objętość i dostarczyć próbkę do laboratorium. Interpretacja wyników Normy wydalania kreatyniny zależą od wieku, płci i masy mięśniowej. Przykładowe wartości referencyjne: Dorośli mężczyźni: 1,0‑2,0 g/24 h (≈ 88‑176 mmol/24 h). Dorosłe kobiety: 0,6‑1,2 g/24 h (≈ 53‑106 mmol/24 h).
Dzieci: wartości niższe, zależne od masy ciała i wieku. Wzrost wydalania kreatyniny może wynikać z wysokiej masy mięśniowej, diety bogatej w białko lub zwiększonej produkcji w wyniku intensywnego wysiłku. Obniżone wartości wskazują na zmniejszoną filtrację kłębuszkową, niewydolność nerek, zubożenie masy mięśniowej lub niekompletną zbiórkę moczu.