Cel badania Pomiar kreatyniny w moczu służy do oszacowania zdolności nerek do eliminacji tego końcowego produktu przemiany białek. Uzyskany wynik jest niezbędny do wyliczenia klirensu kreatyniny – jednego z najważniejszych wskaźników filtracji kłębuszkowej (GFR). Wskazania kliniczne Diagnostyka i kontrola przebiegu przewlekłej choroby nerek. Ocena funkcji nerek przed rozpoczęciem terapii lekami potencjalnie nefrotoksycznymi (np.
cyklosporyna, aminoglikozydy, niektóre immunomodulatory). Monitorowanie ryzyka nefropatii w chorobach metabolicznych, takich jak cukrzyca, nadciśnienie tętnicze czy otyłość. Kontrola stanu nerek u osób z autyzmem i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, które przyjmują leki przeciwpadaczkowe, immunomodulatory lub suplementy kreatyny. Uzupełnienie interpretacji kreatyniny w surowicy oraz wyliczenia wskaźnika eGFR.
Materiał i metoda Badanie wykonuje się na jednej nieprzetworzonej próbce moczu (kod ICD: KREA-M, materiał: Mocz). Stężenie kreatyniny oznacza się zazwyczaj metodą enzymatyczną – najczęściej testem opartym na enzymie kreatyninazie lub metodą Jaffego, które zapewniają wysoką czułość i powtarzalność wyników. Przygotowanie pacjenta Unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożycia dużych ilości białka w ciągu 24 h przed pobraniem próbki.
W dniu badania nie przyjmować leków moczopędnych ani suplementów zawierających kreatynę, o ile lekarz nie wyda innego zalecenia. Pobranie moczu środkowego (midstream) do czystego, szczelnie zamkniętego pojemnika. Próbkę należy dostarczyć do laboratorium w ciągu 2 godzin od pobrania; przy dłuższym czasie transportu przechowywać w lodówce (4 °C) nie dłużej niż 24 h. Wartości referencyjne Normy podaje się w mg/dl (lub mg/L) i zależą od płci, wieku oraz masy mięśniowej.
Przykładowe przedziały: Kobiety > 18 lat: 28–217 mg/dl. Mężczyźni > 18 lat: 39–259 mg/dl. Dzieci (zależnie od wieku i masy ciała): 15–120 mg/dl – należy skonsultować się z laboratorium. Interpretacja wyników Niskie stężenie kreatyniny w moczu może wskazywać na zmniejszoną filtrację kłębuszkową, co jest wczesnym sygnałem niewydolności nerek lub znaczącego spadku masy mięśniowej.
Podwyższone stężenie może być wynikiem: Odwodnienia lub zwiększonej reabsorpcji kreatyniny w kanalikach nerkowych. Wzmożonej masy mięśniowej, intensywnego wysiłku fizycznego lub suplementacji kreatyną. Stosowania leków nefrotoksycznych (np. Stanu zapalnego lub uszkodzenia nerek. Interpretacja powinna zawsze uwzględniać jednoczesny wynik kreatyniny w surowicy, eGFR oraz ewentualne wyniki badania białka/albuminy w moczu.