Cel badania Badanie ma na celu wykrycie i określenie aktywności antykoagulantu toczniowego (LA) w osoczu krwi. LA jest przeciwciałem skierowanym przeciwko fosfolipidom i białkom zależnym od fosfolipidów, które zakłóca procesy koagulacyjne, prowadząc do wydłużenia czasu aPTT i zwiększonego ryzyka zakrzepicy. Wskazania kliniczne Nieuzasadnione wydłużenie aPTT w badaniach rutynowych. Przebiegające lub nawracające zakrzepy żył głębokich, zatorowo‑płucne, udary mózgu.
Powtarzające się poronienia (≥ 2) w pierwszym trymestrze. Rozpoznanie i monitorowanie zespołu antyfosfolipidowego (ICD‑10 D68.6). Ocena ryzyka zakrzepowego u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi, w tym toczeń rumieniowaty układowy. Badania w kontekście zaburzeń neurorozwojowych (np. ASD, PANS/PANDAS), gdzie obecność LA może przyczyniać się do neurozapalenia i zaburzeń poznawczych.
Metoda Próbka krwi pobierana jest w probówce z antykoagulantem cytrynianowym (3,2 % Na‑citrate). Następnie uzyskuje się osocze, które musi być badane niezwłocznie (zwykle w ciągu 4 h od pobrania) ze względu na wysoką niestabilność LA. Do wykrywania LA stosuje się dwie główne techniki: Rozcieńczony test czasu krzepnięcia przy użyciu węża zamskiego (dRVVT) – pomiar czasu krzepnięcia w obecności i po neutralizacji antyfosfolipidów; wydłużony wynik wskazuje na LA.
Test aPTT z dodatkiem i bez dodatku roztworu neutralizującego fosfolipidy (tzw. test mieszany) – porównanie wyników przed i po neutralizacji pozwala potwierdzić obecność LA. W przypadku wyniku podwyższonego przeprowadza się testy kontrolne (mixing study) oraz testy potwierdzające, aby odróżnić LA od inhibitorów koagulacji lub niedoborów czynników. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga głodówki; można spożywać posiłki normalnie.
Unikać pobrania krwi w ciągu 12 h po podaniu heparyny, a w miarę możliwości po 24 h od doustnych antykoagulantów (warfariny) – ich obecność może wpływać na wynik. Próbka powinna być pobrana w warunkach sterylnych, do probówki z cytrynianem, delikatnie wymieszana i przechowywana w temperaturze pokojowej.
Transport i analiza w laboratorium w ciągu 4 h od pobrania; w razie konieczności zamrożenia – osocze może być przechowywane do 7 dni w –20 °C, ale wynik może być mniej wiarygodny. Interpretacja wyników Wynik dodatni (pozytywny LA) – wskazuje na obecność przeciwciał przeciwko fosfolipidom, co zwiększa ryzyko zakrzepicy i może wyjaśniać przedłużony aPTT. Wynik ujemny – brak wykrywalnego LA; przy przedłużonym aPTT należy rozważyć inne przyczyny (np.