Cel badaniaAnaliza próbki moczu w kierunku kokainy i jej produktów przemiany ma na celu ustalenie, czy dana osoba przyjęła kokainę w niedawnym okresie (zwykle 2‑4 dni po jednorazowym użyciu, do kilku tygodni przy regularnym spożyciu). Test wspiera decyzje kliniczne, kontrolę leczenia uzależnień oraz ocenę potencjalnego wpływu substancji psychoaktywnych na objawy neurobehawioralne, w tym u pacjentów z autyzmem (ASD) i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi.
Wskazania klinicznePotwierdzenie lub wykluczenie przyjęcia kokainy w sytuacjach podejrzenia zatrucia, przedawkowania lub nagłego pogorszenia stanu psychicznego.Monitorowanie abstynencji i postępu terapii w programach leczenia uzależnień.Ocena wpływu używania kokainy na zachowanie, funkcje poznawcze i objawy współistniejących zaburzeń neurorozwojowych, w tym ASD, ADHD czy zaburzeń spektrum autyzmu.Kontrole w miejscu pracy, w ramach programów prewencyjnych lub postępowania prawnego.
Materiał biologicznyDo badania wymagana jest świeża próbka moczu (minimum 30 ml). Optymalnie pobiera się pierwszą poranną moczówkę, co zwiększa szanse wykrycia metabolitów ze względu na ich wyższe stężenie po nocnym spoczynku. Próbka powinna być odebrana w warunkach aseptycznych i niezwłocznie zabezpieczona.
MetodaDetekcja kokainy oraz jej głównych metabolitów – benzoylecgoniny, ecgonine methyl ester oraz cocaethylene (powstającego przy jednoczesnym spożyciu alkoholu) – odbywa się najczęściej przy użyciu wysokosprawnej chromatografii cieczowej sprzężonej z tandemową spektrometrią mas (LC‑MS/MS). Technika ta zapewnia granicę wykrywalności rzędu 20‑50 ng/ml, wysoką specyficzność oraz możliwość ilościowego oznaczenia stężenia substancji.
Interpretacja wynikówNegatywny wynik – w próbce nie stwierdzono obecności kokainy ani jej metabolitów. Nie wyklucza to jednak przyjęcia substancji przed okresem detekcji, który zależy od dawki, częstotliwości użycia i indywidualnego metabolizmu.Pozytywny wynik – wykryto kokainę lub przynajmniej jeden z jej metabolitów.
Obecność benzoylecgoniny wskazuje na spożycie w ciągu ostatnich kilku dni, natomiast wykrycie cocaethylene sugeruje jednoczesne spożycie alkoholu.Wartość ilościowa (np. ng/ml) może pomóc oszacować intensywność i częstotliwość użycia, ale jej interpretacja wymaga kontekstu klinicznego, w tym historii choroby, przyjmowanych leków i ewentualnych zaburzeń neurorozwojowych. Przygotowanie pacjentaNie jest wymagane specjalne przygotowanie dietetyczne ani odstawienie leków.