Cel badania Pomiar ilości koenzymu Q10 (ubichinonu) w płynie ustrojowym pozwala na ocenę efektywności łańcucha oddechowego mitochondriów, syntezy ATP oraz ogólnego potencjału antyoksydacyjnego organizmu. Wskazania kliniczne Diagnostyka i monitoring zaburzeń mitochondrialnych, w tym pierwotnych deficytów enzymatycznych. Ocena wpływu długotrwałego stosowania statyn, które mogą obniżać naturalny poziom Q10.
Ryzyko i progresja chorób układu sercowo‑naczyniowego, takich jak niewydolność serca czy choroba niedokrwienna. Badania pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi (autyzm, PANS/PANDAS, ADHD), gdzie obniżone stężenia Q10 mogą współistnieć ze zwiększonym stresem oksydacyjnym. Kontrola skuteczności suplementacji koenzymem Q10 oraz innych preparatów wspierających mitochondria.
Ocena stanu antyoksydacyjnego w chorobach neurodegeneracyjnych, miopatiach i zespołach przewlekłego zmęczenia. Materiał biologiczny Surowica – pobranie 5 ml krwi żylnej do probówki bez dodatku antykoagulantu; po odwirowaniu uzyskuje się czystą surowicę. Osocze – 5 ml krwi pobranej do probówki z heparyną lub EDTA; po odwirowaniu pozostaje płynny komponent. Próbkę należy natychmiast schłodzić do 4 °C, chronić przed światłem i utlenianiem (np.
dodatek kwasu askorbinowego lub azotynów), a następnie przechowywać w zamrażarce –80 °C do momentu analizy. Przygotowanie pacjenta Pacjent powinien przyjść na czczo (minimum 8 h). Należy unikać suplementacji koenzymem Q10, witaminą E, beta‑karotenem oraz innych silnych antyoksydantów przez co najmniej 24 h przed pobraniem krwi. Zaleca się także ograniczenie spożycia tłuszczów nasyconych w dniu badania, które mogą wpływać na dystrybucję lipidową Q10.
Metoda Stężenie Q10 wyznacza się zazwyczaj metodą wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC) z detekcją elektrochemiczną lub spektrometrią mas (LC‑MS/MS). Procedura obejmuje: Ekstrakcję lipidową z surowicy/osocza przy użyciu rozpuszczalników organicznych (np. Usunięcie zanieczyszczeń i koncentrację ekstraktu. Rozdział na kolumnie odwróconej fazy i detekcję przy określonych warunkach napięcia elektrochemicznego lub w trybie Multiple Reaction Monitoring (MRM) w LC‑MS/MS.
Wynik podaje się w µg/ml lub µmol/l, z jednoczesnym oznaczeniem wewnętrznego standardu (np. ubichinon‑10‑d10) w celu korekcji zmienności analitycznej. Interpretacja wyników Poziom prawidłowy – zazwyczaj 0,5‑1,5 µg/ml (0,8‑2,5 µmol/l), choć wartości referencyjne mogą się różnić w zależności od wieku, płci i laboratorium. Obniżone stężenie – może wskazywać na deficyt mitochondrialny, zwiększony stres oksydacyjny, działanie statyn, niewłaściwą dietę, choroby neuro‑rozwojowe (np.