Cel badania Badanie ma na celu precyzyjne oznaczenie koncentracji koenzymu Q10 (ubichinon) w krwi, co pozwala ocenić jego dostępność w organizmie oraz funkcję mitochondrialną i ochronę przed stresem oksydacyjnym.
Wskazania kliniczne monitorowanie pacjentów przyjmujących leki obniżające poziom cholesterolu (statyny), które mogą zmniejszać syntezę Q10, kontrola statusu Q10 w trakcie i po zakończeniu chemioterapii, diagnoza i monitorowanie chorób mitochondrialnych, w tym zaburzeń neurorozwojowych takich jak autyzm (ASD) czy PANS/PANDAS, ocena ryzyka niewydolności serca, nadciśnienia i innych chorób układu sercowo-naczyniowego, badanie przy podejrzeniu zwiększonego stresu oksydacyjnego w chorobach metabolicznych i zapalnych.
Materiał biologiczny Surowica (po odwirowaniu krwi bez antykoagulantu) Krew antykoagulowana EDTA Próbkę przechowuje się w temperaturze 2‑8 °C nie dłużej niż 6 dni w ciemności lub zamraża w temperaturze –20 °C, również w ciemności. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi zaleca się 8‑12 godzinny post oraz odstawienie suplementów zawierających koenzym Q10 na co najmniej 48 godzin przed pobraniem.
Należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego i spożywania dużych ilości tłuszczów w dniu pobrania, aby nie zakłócić wyników. Metoda Stężenie Q10 oznacza się metodą wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC) z detekcją elektrochemiczną lub przy użyciu spektrometrii masowej (LC‑MS/MS). Analiza obejmuje zarówno formę ubichinonową (utlenioną), jak i ubichinolową (zredukowaną), co pozwala na wyliczenie całkowitego poziomu Q10.
Interpretacja wyników Zakresy referencyjne mogą się nieco różnić w zależności od laboratorium, jednak typowo wyniki w surowicy wynoszą 0,5‑1,5 µg/ml (≈0,8‑2,4 µmol/l). Niskie stężenia ( działanie statyn hamujących biosyntezę Q10, zwiększony stres oksydacyjny, zaburzenia mitochondrialne lub niewydolność sercowo-naczyniową, niewystarczające spożycie lub absorpcję koenzymu.
Wysokie wartości (>1,5 µg/ml) najczęściej są wynikiem suplementacji Q10 lub rzadkich zaburzeń metabolicznych zwiększających jego produkcję. Uwagi praktyczne Próbkę należy chronić przed światłem – Q10 jest wrażliwy na utlenianie pod wpływem promieniowania. Transport w warunkach chłodniczych (2‑8 °C) jest niezbędny, aby zapobiec degradacji.