Cel badania Badanie ma na celu wyznaczenie klirensu kreatyniny – objętości osocza, z której w ciągu jednej minuty usuwana jest kreatynina. Wynik służy do szacowania wskaźnika filtracji kłębuszkowej (GFR), kluczowego parametru oceny funkcji nerek. Wskazania kliniczne ocena czynności nerek przed procedurami wymagającymi podania środka kontrastowego (CT, MRI, angiografia) przygotowanie do operacji chirurgicznej lub diagnostyki obrazowej monitorowanie przebiegu chorób nerek, m.in.
nefropatii cukrzycowej, kłębuszkowego zapalenia nerek kontrola stanu pacjentów poddawanych hemodializie lub peritonealnej ocena wpływu leków o potencjale nefrotoxicznym (antybiotyki aminoglikozydowe, leki przeciwpadaczkowe, neuroleptyki, niektóre środki immunosupresyjne) regularna kontrola funkcji nerek u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, przy długotrwałym stosowaniu leków psychotropowych i suplementów ustalanie odpowiedniej dawki leków eliminowanych przez nerki Przygotowanie pacjenta zebranie pełnego 24‑godzinnego moczu – należy rozpocząć od opróżnienia pęcherza, a następnie zbierać wszystkie wypływy moczu przez 24 h jednorazowe pobranie krwi (surowica lub osocze) pod koniec okresu zbierania moczu unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożywania dużych ilości mięsa, ryb i suplementów kreatyny w dniu badania, gdyż podnoszą one stężenie kreatyniny informowanie lekarza o przyjmowanych lekach, zwłaszcza tych wpływających na czynność nerek lub metabolizm kreatyniny przestrzeganie zaleceń dotyczących płynów – nie należy ograniczać nawodnienia, chyba że lekarz zaleci inaczej Materiał biologiczny surowica lub osocze krwi (jednorazowe pobranie) całodobowy zbi...
W laboratoriach stosuje się standaryzowane procedury z kalibracją względem materiału odniesienia IDMS, co zapewnia wysoką precyzję.
Wzór obliczeniowy Klirens kreatyniny wylicza się z następującego równania: ClCr = (Ucr × V) / (Pcr × t) Ucr – stężenie kreatyniny w moczu (mg/dL lub µmol/L) V – objętość zebranego moczu w mililitrach (mL) Pcr – stężenie kreatyniny w surowicy (mg/dL lub µmol/L) t – czas zbierania (zwykle 1440 min = 24 h) Wynik podaje się w ml/min/1,73 m², co uwzględnia standardową powierzchnię ciała dorosłego człowieka.
Interpretacja wyników ≥ 90 ml/min/1,73 m² – prawidłowa filtracja kłębuszkowa u osób młodych i zdrowych 60‑89 ml/min/1,73 m² – lekka niewydolność nerek, często obserwowana u osób starszych 30‑59 ml/min/1,73 m² – umiarkowana do ciężkiej niewydolność nerek, wymaga dalszej diagnostyki i ewentualnej modyfikacji leczenia – ciężka niewydolność nerek, wskazuje na potrzebę przygotowania do terapii zastępczej (dializa, przeszczep) > 130 ml/min/1,73 m² – podwyższony klirens, może wystąpić u sportowców, osób przyjmujących suplementy kreatyny lub w stanie hiperfiltracji; nie zawsze oznacza patologię Znaczenie w zaburzeniach neurorozwojowych U osób z autyzmem oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi często stosuje się leki psychotropowe (np.
rywaryksym, risperidon, aripiprazol) i suplementy diety, które mogą wpływać na czynność nerek. Regularna ocena klirensu kreatyniny pozwala: wcześnie wykryć ewentualne pogorszenie funkcji nerek dostosować dawki leków eliminowanych przez nerki, minimalizując ryzyko nefrotoksyczności zapewnić bezpieczne planowanie badań obrazowych z użyciem kontrastu monitorować wpływ długotrwałej terapii farmakologicznej na układ moczowy Kod ICD Badanie klasyfikowane jest pod kodem KLIRENS.