Cel badania Klirens kreatyniny endogennej służy do oceny funkcji nerek poprzez pomiar zdolności organizmu do eliminacji kreatyniny, naturalnego metabolitu mięśniowego. Wynik umożliwia szacowanie filtracji kłębuszkowej (GFR), co jest kluczowe w diagnostyce i monitorowaniu chorób nerek. Wskazania kliniczne Ocena czynności nerek u pacjentów z podejrzeniem niewydolności nerek. Monitorowanie progresji przewlekłej choroby nerek (CKD).
Dostosowanie dawek leków wydalanych głównie przez nerki (np. antybiotyki, leki przeciwpadaczkowe, immunosupresyjne). Ocena wpływu zaburzeń metabolicznych (np. cukrzyca, nadciśnienie) na funkcję nerek. W kontekście zaburzeń neurorozwojowych – monitorowanie nefropatii związanej z długotrwałym stosowaniem leków (np. leki przeciwpadaczkowe, metotreksat) oraz ocena ogólnego stanu zdrowia dziecka. Materiał biologiczny DZM – 24‑godzinowa zbiórka moczu (drenażowy zestaw moczu).
Surowica – jednorazowa próbka krwi pobrana w tym samym dniu, co zbiórka moczu. Metoda Do obliczenia klirensu kreatyniny wykorzystuje się równanie: ClCr = (Ucr × V) / (Pcr × t) gdzie: Ucr – stężenie kreatyniny w moczu (mg/dL lub µmol/L). V – objętość zebranego moczu w ciągu 24 h (mL). Pcr – stężenie kreatyniny w surowicy (mg/dL lub µmol/L). t – czas zbiórki (zwykle 1440 min, czyli 24 h). Wynik podaje się w jednostkach mL/min/1,73 m², po standaryzacji do powierzchni ciała.
Przygotowanie pacjenta Przed rozpoczęciem 24‑godzinnej zbiórki moczu pacjent powinien wypić standardową ilość płynów (ok. Unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożywania dużych ilości mięsa w dniu pobrania próbki, gdyż może to podwyższyć stężenie kreatyniny. W dniu pobrania krwi należy zachować co najmniej 8‑godzinną przerwę od jedzenia (post) – najczęściej pobiera się próbkę rano, po nocnym poście. Jeśli pacjent przyjmuje leki wpływające na wydalanie kreatyniny (np.
cimetydyna, trimethoprim), należy o tym poinformować laboratorium. Interpretacja wyników Normy klirensu kreatyniny zależą od wieku, płci i masy ciała: Dorośli mężczyźni: 90‑120 mL/min/1,73 m². Dorosłe kobiety: 80‑110 mL/min/1,73 m². Dzieci i młodzież: wartości rosną z wiekiem, od ~80 mL/min/1,73 m² u noworodków do >130 mL/min/1,73 m² w okresie dojrzewania. Obniżony klirens ( Wczesną niewydolność nerek.
Uszkodzenie nerek spowodowane chorobami ogólnoustrojowymi (cukrzyca, nadciśnienie). Uszkodzenie spowodowane lekami nefrotoksycznymi. Zwiększony klirens (> 130 mL/min/1,73 m²) może wystąpić w stanach zwiększonego przepływu nerkowego, np. w cukrzycowej nefropatii w początkowej fazie.