Przejdź do treści

Kinaza kreatynowa-izoenzym sercowy masa

Cel badania Pomiar stężenia kinazy kreatynowej‑MB (CK‑MB) w surowicy krwi pozwala na wykrycie martwicy komórek mięśnia sercowego. Test jest wykorzystywany do: potwierdzenia ostrego zawału mięśnia sercowego (MI); oceny skuteczności terapii trombolitycznej lub interwencji wieńcowej; wykrycia ponownego zawału (reinfarction) w okresie wczesnym po pierwszym zdarzeniu.

Wskazania kliniczne nagły ból w klatce piersiowej, duszność, nudności lub inne objawy sugerujące MI; monitorowanie pacjentów po udzieleniu leczenia rozpuszczającego zakrzepy (tromboliza) lub po zabiegach angioplastyki; kontrola pacjentów przy lekach kardiotoksycznych (np. niektóre leki przeciwpsychotyczne) stosowanych u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi; ocena przyczyn niejasnych podwyższeń enzymów sercowych, gdy wynik może wpływać na dalsze postępowanie diagnostyczne.

Metoda Próbka krwi żylnej pobierana jest do probówki bez antykoagulantu, a po odwirowaniu uzyskuje się surowicę. Stężenie CK‑MB oznacza się metodą immunoenzymatyczną (ELISA) lub metodą immunofluorescencji, które wykrywają specyficzny izoenzym MB, będący w 5‑20 % całkowitej kinazy kreatynowej w sercu. Przygotowanie pacjenta Nie jest wymagana głodówka; pacjent może spożywać posiłki normalnie.

Zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego przez co najmniej 24 h przed pobraniem, gdyż może on podnieść poziom CK‑MB. Próbka powinna być pobrana w warunkach minimalizujących hemolizę – używać jedynie probówek przeznaczonych do surowicy. W przypadku podejrzenia MI pobranie krwi powinno nastąpić jak najszybciej po wystąpieniu objawów, a kolejne próbki w odstępach 6‑12 h, aby obserwować dynamikę enzymu.

Interpretacja wyników Wartości referencyjne (zależne od laboratorium) zwykle wynoszą 0‑5 U/L lub 0‑3 ng/mL. Wynik uznaje się za istotnie podwyższony, gdy: poziom CK‑MB przekracza górną granicę normy (np. >5 U/L) i/lub stosunek CK‑MB do całkowitej kinazy kreatynowej (CK‑total) wynosi >5 % (w niektórych protokołach >3 %). Typowy przebieg po zawału: wzrost w ciągu 4‑6 h, szczyt w ok. 24 h, spadek do wartości prawidłowych w 48‑72 h.

Ponowne podwyższenie po tym okresie może świadczyć o reinfarction. Powiązania z innymi badaniami Jednoczesny pomiar troponin (cTnI, cTnT) zwiększa czułość i specyficzność diagnostyczną MI. Elektrokardiogram (EKG) oraz badania obrazowe (echokardiografia, koronarografia) są niezbędne do pełnej oceny klinicznej.