Cel badania Określenie stężenia katecholamin (adrenalina, noradrenalina oraz dopamina) w 24‑godzinnym zbiorze moczu (DZM) pozwala na diagnostykę guzów chromochłonnych, paraganglii oraz innych nowotworów neuroendokrynnych. Test jest także użyteczny w ocenie przyczyn utrzymującego się lub napadowego nadciśnienia tętniczego, które może być wywołane nadmiernym wydzielaniem tych hormonów.
Wskazania kliniczne objawy sugerujące nadmierną produkcję katecholamin: napadowe wysokie ciśnienie krwi, silne bóle głowy, tachykardia, nadmierne pocenie się, uczucie niepokoju; rozpoznanie lub wykluczenie pheochromocytoma i paraganglii; monitorowanie terapii po usunięciu guza chromochłonnego; ocena przyczyn wtórnego nadciśnienia w kontekście zaburzeń neurorozwojowych, gdzie dysregulacja autonomicznego układu nerwowego może wpływać na poziom katecholamin.
Metoda Badanie polega na analizie 24‑godzinnego zbioru moczu, który jest przechowywany w probówce z dodatkiem kwasu solnego (HCl) w celu utrzymania środowiska kwaśnego i zapobieżenia degradacji katecholamin. Analiza odbywa się zazwyczaj metodą wysokosprawnej chromatografii cieczowej sprzężonej z detekcją masową (HPLC‑MS) lub immunologiczną metodą ELISA, co zapewnia wysoką czułość i specyficzność.
Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem moczu należy: unikać spożycia kofeiny, alkoholu, czekolady oraz produktów zawierających duże ilości tyraminy (np.
sery dojrzewające, wędliny) przez co najmniej 48 h; zaprzestać przyjmowania leków wpływających na układ adrenergiczny (beta‑blokerów, inhibitorów MAO, niektórych leków przeciwdepresyjnych) po konsultacji z lekarzem; zrezygnować z intensywnego wysiłku fizycznego w dniu zbierania moczu; przez cały okres 24 h zbierać każdy oddany mocz, przechowując go w chłodni (2‑8 °C) w szczelnie zamkniętej pojemności zakwaszonej HCl.
Interpretacja wyników Wyniki podaje się w mikrogramach na litr (µg/L) lub w stosunku do objętości moczu (µg/24 h). Wartości prawidłowe – mieszczą się w ustalonych przedziałach referencyjnych, które mogą się różnić w zależności od laboratorium.