Cel badania Określenie stężenia karboksyhemoglobiny (CO‑Hb) w próbce krwi. CO‑Hb powstaje, gdy cząsteczka tlenku węgla (CO) wiąże się z hemoglobiną, wyparowując tlen i tym samym zmniejszając zdolność krwi do przenoszenia tlenu. Pomiar umożliwia: diagnozowanie ostrego i przewlekłego zatrucia CO, monitorowanie efektów leczenia tlenem, w tym terapii tlenem hiperbarycznym, ocenę narażenia środowiskowego (np.
niewłaściwa wentylacja, palenie tytoniu, praca przy silnikach), analizę potencjalnego wpływu CO na układ nerwowy, w szczególności u pacjentów z ASD i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi.
Wskazania kliniczne objawy sugerujące zatrucie CO: bóle głowy, nudności, zawroty, duszność, utrata przytomności, kontrola pacjenta po podaniu tlenu lub podczas terapii hiperbarycznej, badania przesiewowe u osób pracujących w środowiskach o podwyższonym stężeniu CO (przemysł, warsztaty, gospodarstwa domowe), monitorowanie poziomu CO‑Hb u palaczy oraz osób narażonych na dym papierosowy, ewaluacja wpływu chronicznego narażenia na CO na rozwój poznawczy i zachowanie u dzieci i dorosłych z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem.
Materiał biologiczny Próbka krwi pobrana z żyły, zazwyczaj 2‑3 ml, do probówki zawierającej antykoagulant (EDTA lub heparynę). Pobranie powinno nastąpić jak najszybciej po wystąpieniu objawów lub w momencie kontroli, aby uniknąć zafałszowania wyniku spowodowanego naturalnym metabolizmem CO (półokres eliminacji CO‑Hb wynosi około 4–6 h przy oddychaniu powietrzem atmosferycznym).
Metoda Stężenie CO‑Hb określa się najczęściej przy użyciu: spektrofotometrii dwuwiązkowej (dwuwiązkowa ko‑oksymetria), która rozróżnia absorpcję światła charakterystyczną dla CO‑Hb od innych form hemoglobiny, analizatora CO‑oxymetrii opartego na metodzie wielowiązkowej, umożliwiającego jednoczesny pomiar tlenowej, deoksyhemoglobiny, methemoglobiny oraz CO‑Hb. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnej diety ani długotrwałego przygotowania.
Należy jednak: unikać podawania tlenu (np. maseczki tlenowej) co najmniej 30 min przed pobraniem krwi, gdyż może to sztucznie obniżyć poziom CO‑Hb, poinformować pacjenta o wszelkich ostatnich ekspozycjach na dym, spaliny lub inne źródła CO, przestrzegać standardowych zasad aseptyki przy pobieraniu krwi.