Cel badania Określenie stężenia kannabidiolu (CBD) w surowicy krwi w celu: monitorowania skuteczności i bezpieczeństwa terapii medyczną marihuaną, sprawdzenia zgodności przyjmowanego dawkowania z zaleceniami klinicznymi, wykrywania potencjalnych interakcji z innymi lekami, oceny ryzyka działań niepożądanych, w tym sedacji czy wpływu na metabolizm leków, wsparcia badań naukowych nad zastosowaniem CBD w zaburzeniach neurorozwojowych, takich jak autyzm, ADHD czy zaburzenia zachowania.
Wskazania kliniczne pacjenci z ASD, PANS/PANDAS lub innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, którym przepisano kannabidiol w ramach terapii, kontrola poziomu CBD przy długotrwałym stosowaniu, aby utrzymać stężenie w przedziale terapeutycznym, ocena przyjmowania leku w przypadkach niejasnej przyczyny braku efektu terapeutycznego, monitorowanie potencjalnych interakcji z lekami metabolizowanymi przez enzymy CYP450, badania przesiewowe w ramach programów klinicznych badających skuteczność CBD w neurodevelopmental disorders.
Materiał biologiczny Surowica pobrana z żyły (5–10 ml krwi). Próbka powinna być odwirowana w ciągu 30 min od pobrania, a następnie zamrożona przy –20 °C lub niżej do momentu analizy. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi nie ma konieczności zachowywania postu, jednak zaleca się unikanie spożycia dużych ilości tłuszczu oraz produktów zawierających kannabinoidy w ciągu 12 godzin przed badaniem, aby zminimalizować zmienność wyników.
Metoda Stężenie CBD określa się najczęściej przy użyciu wysokosprawnej chromatografii cieczowej sprzężonej z spektrometrią mas (LC‑MS/MS) lub chromatografii gazowej ze spektrometrią mas (GC‑MS). Metoda charakteryzuje się wysoką czułością (dolny limit wykrywalności ≈ 0,5 ng/ml) i specyficznością, co umożliwia rozróżnienie CBD od innych kannabinoidów, w tym THC.
Interpretacja wyników 0–5 ng/ml – brak wykrywalnego CBD, co może wskazywać na nieprzyjmowanie leku lub niewystarczający czas od ostatniej dawki. 5–20 ng/ml – zakres uznawany za terapeutyczny w większości protokołów klinicznych; wskazuje na prawidłowe przyjmowanie i wchłanianie. >20 ng/ml – podwyższone stężenie, które może zwiększać ryzyko działań niepożądanych (np. senność, hipotonia) oraz wskazywać na możliwe przekroczenie zalecanej dawki.
Obecność jednoczesna THC (> 1 ng/ml) wymaga dodatkowej oceny pod kątem efektów psychoaktywnych. Wartości referencyjne mogą się różnić w zależności od schematu dawkowania, drogi podania (doustna, podjęzykowa, doustna w oleju) oraz indywidualnych cech metabolicznych pacjenta.