Cel badania Badanie jakościowe oznaczone kodem ICD KANA-J ma na celu stwierdzenie, czy w materiale biologicznym pacjenta znajdują się kannabinoidy – przede wszystkim Δ9‑tetrahydrokannabinol (THC), kannabidiol (CBD) oraz ich charakterystyczne metabolity, takie jak THC‑COOH. Wynik pozwala określić, czy doszło do niedawnej ekspozycji na substancje pochodzące z konopi, a także potwierdzić przyjmowanie leków zawierających kannabinoidy w ramach terapii medycznej.
Materiał biologiczny Mocz – najczęściej używany, zapewnia najdłuższy okres detekcji (do kilku tygodni przy regularnym użyciu). Krew (serum lub plazma) – odzwierciedla aktualny poziom kannabinoidów, okno wykrywalności krótsze (1‑2 dni). Ślina – nieinwazyjna metoda, podobny czas wykrywalności do krwi (12‑48 h). Włosy – umożliwiają długoterminowe monitorowanie (do kilku miesięcy), przydatne przy ocenie chronicznego narażenia.
Wskazania kliniczne Potwierdzenie użycia substancji psychoaktywnych w sytuacji podejrzenia nadużywania narkotyków. Kontrola zgodności z zaleceniami terapeutycznymi przy leczeniu medycznym kannabinoidami. Diagnostyka niejasnych objawów neurologicznych, psychiatrycznych lub zachowań agresywnych u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym ASD. Ocena wpływu kannabinoidów na przebieg współistniejących schorzeń, takich jak PANS/PANDAS.
Weryfikacja biernego narażenia dzieci na dym konopny (np. Przygotowanie pacjenta Wymagania przygotowawcze różnią się w zależności od wybranego materiału: Mocz – zaleca się pobranie pierwszego porannego moczu; unikać spożycia produktów zawierających kannabinoidy (olejki, żywność) w ciągu ostatnich 24 h, aby zminimalizować ryzyko wyniku fałszywie dodatniego w testach przesiewowych.
Krew – nie jest wymagana dłuższa post, ale wskazane jest, aby pacjent zgłosił przyjmowane leki, suplementy oraz ostatnie spożycie pokarmów. Ślina – nie wymaga specjalnego przygotowania; jedynie zaleca się powstrzymanie się od jedzenia i picia przez co najmniej 30 min przed pobraniem. Włosy – nie ma potrzeby specjalnego przygotowania, jednak należy poinformować laboratorium o wszelkich zabiegach kosmetycznych (farbowanie, trwała), które mogą wpłynąć na wynik.
Metoda analityczna Procedura rozpoczyna się od wstępnego testu immunochemicznego (np. testy paskowe, ELISA), który wykrywa obecność kannabinoidów w próbce. Po uzyskaniu wyniku dodatniego próbka jest poddawana potwierdzającej analizie przy użyciu chromatografii cieczowej sprzężonej z spektrometrią mas (LC‑MS/MS). Technika ta zapewnia wysoką czułość (dolny próg detekcji rzędu ng/mL) oraz specyficzność, umożliwiając jednoczesne oznaczenie kilku metabolitów.