Cel badania Badanie kalprotektyny w kale ma na celu określenie poziomu białka kalprotektynowego, które jest wydzielane przez aktywowane neutrofile w ścianie jelita. Podwyższony poziom wskazuje na aktywny proces zapalny w przewodzie pokarmowym. Wskazania kliniczne Diagnostyka różnicowa nieswoistych zapaleń jelit (NZJ) – choroby zapalne jelit (IBD) w porównaniu z zespołem jelita nadwrażliwego (IBS) (ICD‑10: K50, K51, K58).
Monitorowanie aktywności choroby u pacjentów z rozpoznaną chorobą zapalną jelit, w tym ocena skuteczności terapii. Ocena potrzeby wykonania dalszych, bardziej inwazyjnych badań (np. Wspomaganie diagnostyki u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi (np. ASD), u których występują objawy gastro‑enterologiczne sugerujące stan zapalny.
Materiał biologiczny Jednorazowa próbka kału (minimum 5 g lub 5 ml płynnego stolca) pobrana w warunkach higienicznych, bez dodatków konserwujących. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnej diety ani głodówki. Należy unikać przyjmowania leków przeciwzapalnych (np. niesteroidowych leków przeciwzapalnych) oraz antybiotyków w ciągu 48 h przed pobraniem próbki, gdyż mogą one wpływać na wynik. Metoda Analiza immunologiczna metodą ELISA (ang.
enzyme‑linked immunosorbent assay) wykorzystująca przeciwciała monoklonalne skierowane przeciwko kalprotektynie A. Wynik podaje się w mikrogramach na gram stolca (µg/g). Interpretacja wyników Wartość – prawdopodobnie brak istotnego stanu zapalnego; wyniki sprzyjają rozpoznaniu IBS. 50–200 µg/g – wynik pośredni; może wskazywać na łagodny stan zapalny lub wczesne stadium IBD, wymaga dalszej oceny klinicznej.
> 200 µg/g – silny wskaznik aktywnego zapalenia, sugerujący chorobę zapalną jelit (Crohn, wrzodziejące zapalenie jelita grubego). Wartość progowa może się różnić w zależności od laboratorium i zastosowanej metody, dlatego wyniki zawsze powinny być interpretowane przez lekarza prowadzącego. Znaczenie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych U osób z autyzmem i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi często obserwuje się współistniejące dolegliwości żołądkowo‑jelitowe.
Kalprotektyna pozwala wykryć ewentualny podłoże zapalne, co może mieć wpływ na zachowanie, funkcje poznawcze oraz skuteczność interwencji dietetycznych. ICD‑10 K50 – choroba Crohna K51 – wrzodziejące zapalenie jelita grubego K58 – zespół jelita nadwrażliwego R19.4 – nieprawidłowe stolce.