Cel badania Oznaczenie stężenia kalprotektyny w stolcu pozwala na wykrycie aktywnego procesu zapalnego w błonie śluzowej jelita. Kalprotektyna jest białkiem cytoplazmatycznym neutrofili, wiążącym jony wapnia i cynku, co hamuje enzymy bakteryjne oraz moduluje reakcję zapalną.
Dzięki swojej stabilności w kale, test jest nieinwazyjnym narzędziem do oceny stanu zapalnego oraz do różnicowania chorób zapalnych jelit (IBD) od zaburzeń czynnościowych, takich jak zespół jelita drażliwego (IBS). Wskazania kliniczne Diagnostyka różnicowa pomiędzy chorobą Crohna, wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego a IBS. Wybór pacjentów wymagających dalszych, bardziej inwazyjnych badań endoskopowych (np.
Monitorowanie aktywności zapalnej i ocena skuteczności terapii u osób z rozpoznaną IBD. Wczesne wykrywanie ryzyka nawrotu po uzyskaniu remisji. Wsparcie diagnostyczne u dzieci oraz osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, u których objawy żołądkowo-jelitowe są częste, a procedury inwazyjne mogą być trudne do przeprowadzenia. Ocena stanu zapalnego przy podejrzeniu infekcji bakteryjnej, nowotworów jelita grubego lub powikłań po długotrwałym stosowaniu NLPZ.
Przygotowanie pacjenta Aby wynik był wiarygodny, należy zastosować następujące zalecenia: Zaprzestać przyjmowania leków przeciwzapalnych (np. niesteroidowych leków przeciwzapalnych, kortykosteroidów) co najmniej 48 h przed pobraniem próbki. Unikać spożywania probiotyków oraz suplementów zawierających cynk w dniu pobrania, chyba że lekarz zaleci inaczej. W przypadku dzieci, skonsultować z lekarzem ewentualną konieczność odstawienia leków przeciwbakteryjnych.
Materiał Do badania potrzebna jest próbka kału – około 2 g, pobrana w dowolnym momencie dnia, najlepiej po wypróżnieniu. Próbka powinna być niezwłocznie umieszczona w pojemniku z stabilizatorem i przechowywana w temperaturze 2‑8 °C (lodówka) do transportu do laboratorium. Metoda Stężenie kalprotektyny określa się metodą immunoenzymatycznego testu fluorescencyjnego (FEIA).
Test wykorzystuje monoklonalne przeciwciała skierowane przeciwko kalprotektynie, co zapewnia wysoką specyficzność i czułość. Normy i wartości referencyjne Wynik podaje się w mikrogramach kalprotektyny na gram kału (µg/g). Progi referencyjne mogą się nieco różnić w zależności od wieku i populacji, jednak przyjmuje się następujące przedziały: < 50 µg/g – wynik wskazuje na brak znaczącego zapalenia.