Cel badania Badanie ma na celu wykrycie, izolację i identyfikację drobnoustrojów chorobotwórczych obecnych w materiale kałowym oraz określenie ich wrażliwości na antybiotyki. Dzięki temu możliwe jest rozróżnienie bakteryjnego podłoża objawów ze strony przewodu pokarmowego od przyczyn wirusowych, pasożytniczych lub niespecyficznych.
Materiał biologiczny 2 ml świeżego kału lub próbka wielkości orzecha laskowego pobrana do jałowego pojemnika; alternatywnie wymaz z kału na wymazówce z podłożem transportowym, zapewniającym stabilizację mikroorganizmów podczas transportu.
Wskazania kliniczne przewlekła, nawracająca lub ciężka biegunka, szczególnie po podróży do regionów o podwyższonym ryzyku zakażeń; objawy sugerujące zakażenie bakteryjne: gorączka, krwawa lub ropna stolica, silne bóle brzucha, wzdęcia; zakażenia poantybiotykowe, podejrzenie Clostridioides difficile, zakażenia wywołane Salmonella, Shigella, patogennymi szczepami Escherichia coli, Campylobacter, Yersinia; pacjenci z grup ryzyka – małe dzieci, osoby starsze, immunokompromitowane oraz osoby z zaburzeniami neurorozwojowymi (ASD, ADHD, zaburzenia rozwojowe), u których obserwuje się częste dolegliwości żołądkowo‑jelitowe i dysbiozę; przed wprowadzeniem antybioterapii w celu wyboru najskuteczniejszego środka; monitorowanie skuteczności podjętego leczenia antybakteryjnego.
Przygotowanie pacjenta Próbkę należy pobrać w warunkach sterylnych, najlepiej rano, przed spożyciem posiłku. Należy unikać: przyjmowania antybiotyków, probiotyków oraz leków przeciwbiegunkowych w ciągu 48 h przed pobraniem; zanieczyszczenia moczem, wodą lub innymi płynami; przechowywania próbki w temperaturze powyżej 4 °C dłużej niż 2 h – w razie opóźnienia stosuje się pojemnik z podłożem transportowym.
Metoda Po przyjęciu próbki w laboratorium wykonuje się następujące czynności: rozprowadzanie materiału na zestawie podłoży selektywnych i różnicowych (np.
MacConkey, XLD, SS, Hektoen, TCBS) w celu selekcji poszczególnych grup bakterii; inkubacja w temperaturze 35‑37 °C przez 24‑48 h, z możliwością przedłużenia do 72 h w zależności od obserwowanych kolonii; identyfikacja wyhodowanych izolatów przy użyciu testów biochemicznych, serologicznych oraz metod molekularnych (PCR, MALDI‑TOF); określenie wrażliwości na antybiotyki metodą dyfuzyjną (Kirby‑Bauer) lub metodą minimalnego stężenia hamującego (MIC) zgodnie z wytycznymi EUCAST/CLSI.