Cel badania Badanie ogólne kału wraz z oceną resztek pokarmowych ma na celu określenie charakterystyki makroskopowej i mikroskopowej stolca oraz wykrycie elementów nieprzetrawionych, które mogą świadczyć o zaburzeniach trawienia, wchłaniania lub obecności patogenów. Wskazania kliniczne objawy ze strony przewodu pokarmowego: biegunka, zaparcia, wzdęcia, ból brzucha, nieprawidłowa konsystencja stolca; poszukiwanie przyczyn niedoborów pokarmowych i zaburzeń wchłaniania (np.
niewydolność trzustki, celiakia, nietolerancje pokarmowe); monitorowanie stanu jelit u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, które często wykazują problemy żołądkowo-jelitowe; ocena obecności pasożytów, krwi utajonej, śluzu lub nieprawidłowych komórek w kale; kontrola skuteczności terapii dietetycznej lub farmakologicznej w chorobach układu pokarmowego. Materiał i pobranie Próbka kału o wielkości około orzecha laskowego (ok.
5‑10 g) pobierana jest w czystym pojemniku jednorazowym. Próbkę należy zebrać bez zanieczyszczeń z wody, moczu lub papieru toaletowego. Metoda Makroskopia – ocena koloru, konsystencji, zapachu, obecności śluzu, krwi widocznej gołym okiem oraz ilości resztek pokarmowych.
Mikroskopia – przygotowanie wycinków pod szkiełkiem i badanie pod światłem świetlnym w celu wykrycia: komórek nabłonkowych, leukocytów, erytrocytów; cząstek tłuszczu (steatorrhea) wskazujących na zaburzenia trawienia tłuszczów; niedostatecznie strawionych fragmentów pokarmowych (białka, skrobi, błonnika); pasożytów (jaja, cysty, larwy) oraz ich elementów morfologicznych; bakterii i grzybów w przypadkach podejrzenia zakażenia.
W razie potrzeby stosuje się dodatkowe techniki barwienia (np. barwienie Ziehl‑Neelsena w poszukiwaniu Mycobacterium). Interpretacja wyników Wyniki są oceniane jakościowo.
Obecność: Śluzu – może wskazywać na zapalenie jelit lub zespół jelita drażliwego; Krwi utajonej – wymaga dalszej diagnostyki w kierunku krwawienia z przewodu pokarmowego; Steatorrhe (duża ilość tłuszczu) – sugeruje niewydolność trzustki, celiakię lub choroby wątrobowo‑żółciowe; Resztek pokarmowych – świadczą o niepełnym trawieniu i mogą być związane z enzymatycznym niedoborem, dysbiozą lub nieodpowiednią dietą; Pasóżytów – potwierdzają zakażenie i kierują leczenie przeciwpasożytnicze.