Cel badania Pomiar stężenia kadmu w pełnej krwi żylnej służy do oceny bieżącej ekspozycji organizmu na ten ciężki metal. Wynik odzwierciedla przyjmowanie kadmu w ciągu ostatnich 2‑3 miesięcy i jest wykorzystywany jako wskaźnik ryzyka nefro‑, neuro‑ oraz nowotworowego. Wskazania kliniczne monitorowanie narażenia zawodowego w przemyśle metalurgicznym, spawalniczym, jubilerskim oraz w innych gałęziach, w których występuje kontakt z kadmem, ocena ekspozycji środowiskowej (np.
palenie tytoniu, spożycie skażonych produktów rolnych), rozpoznanie ostrego lub przewlekłego zatrucia kadmem (ICD‑10 P43), kontrola pacjentów z podejrzeniem nefropatii kadmowej, badanie dzieci i młodzieży w kontekście zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu, gdy istnieje podejrzenie wpływu metali ciężkich na rozwój mózgu, monitorowanie skuteczności działań profilaktycznych i terapii detoksykacyjnych.
Metoda Stężenie kadmu oznacza się metodą spektrometrii masowej z plazmą indukcyjnie sprzężoną (ICP‑MS) lub przy użyciu atomowej absorpcji (AAS). Próbka krwi żylnej pobierana jest do probówki z antykoagulantem EDTA, po czym zostaje poddana procesowi rozpuszczenia i rozcieńczenia, a następnie analizie w specjalistycznym sprzęcie laboratoryjnym. Przygotowanie pacjenta Przygotowanie nie wymaga głodówki.
Należy jednak unikać: stosowania metalowych opasek, biżuterii i ubrań w miejscu pobierania krwi, prób krwi pobranych po intensywnym wysiłku fizycznym, zanieczyszczeń pochodzących z igieł, probówek i innych materiałów, które nie są przeznaczone do badań na metale ciężkie. Wskazane jest użycie jednorazowych, wolnych od metali igieł i probówek (EDTA), a także dokładne oznakowanie próbki.
Interpretacja wyników Wartości referencyjne mogą się nieco różnić w zależności od laboratorium, jednak typowe przedziały to: norma – podwyższone – 0,5‑1,0 µg/L, wskazujące na umiarkowaną ekspozycję środowiskową lub zawodową, wysokie – >1,0 µg/L, sugerujące znaczne narażenie, ryzyko nefro‑ i neurotoksyczności oraz podwyższone ryzyko nowotworowe. Wyniki powyżej normy wymagają dalszej oceny przyczynowej, w tym wywiadu środowiskowego, badania czynności nerek (np.
β2‑mikroglobulina, kreatynina) oraz ewentualnego skierowania do specjalisty chorób zawodowych. Znaczenie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych Badania epidemiologiczne sugerują związek pomiędzy podwyższonym poziomem kadmu a zaburzeniami neurodevelopmentalnymi, w tym autyzmem. Metal ten może wpływać na syntezę neuroprzekaźników, funkcje mitochondriów oraz procesy oksydacyjne w mózgu, co potencjalnie przyczynia się do pogorszenia objawów ASD.