Cel badania Badanie ma na celu dokładne zmierzenie koncentracji jonów sodu (Na) i potasu (K) w płynie krwi, co pozwala ocenić stan gospodarki elektrolitowej, wydolność nerek, równowagę kwasowo‑zasadową oraz wpływ na układ sercowo‑naczyniowy i nerwowy. Wskazania kliniczne Objawy sugerujące zaburzenia elektrolitowe: osłabienie mięśni, skurcze, drżenia, zaburzenia rytmu serca. Kontrola terapii diuretycznej, leków wpływających na gospodarkę sodowo‑potasową (np.
ACE‑inhibitory, ARB, leki moczopędne). Ocena stanu nawodnienia, ryzyka odwodnienia lub przenadto nawodnienia. Diagnostyka przyczyn nadciśnienia tętniczego oraz niewydolności serca. Monitorowanie pacjentów z chorobami nerek, cukrzycą, zaburzeniami hormonalnymi (np. niewydolność przytarczyc, zespół Cushinga).
W kontekście ASD i innych zaburzeń neurorozwojowych – pomoc w identyfikacji nieprawidłowości metabolicznych, które mogą wpływać na zachowanie, koncentrację i funkcje poznawcze. Materiał biologiczny Próbka: surowica lub osocze pobrane z żyły w warunkach sterylnych. Po pobraniu należy odwirować krew w ciągu 30 min i przechowywać próbkę w temperaturze 2‑8 °C, nie dłużej niż 24 h przed analizą.
Metoda pomiarowa Stężenia Na i K oznacza się najczęściej przy użyciu elektrod jonoselektywnych (ISE) lub fotometrii płomieniowej (ICP‑OES). Obie techniki zapewniają wysoką precyzję, krótkie czasy analizy oraz minimalną ingerencję próbki. Przygotowanie pacjenta 8‑godzinny post przed pobraniem krwi – pozwala wyeliminować wpływ posiłku na poziom potasu. Unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożycia alkoholu w dniu pobrania.
W przypadku przyjmowania leków moczopędnych, inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACEI), antagonistów receptora angiotensyny II (ARB) lub suplementów potasu, należy o tym poinformować lekarza.
Interpretacja wyników Referencyjne przedziały (mogą nieznacznie różnić się w zależności od laboratorium): Sód (Na): 135‑145 mmol/L Potas (K): 3,5‑5,0 mmol/L Wartości poniżej normy: Hiponatremia – może wynikać z nadmiernego przyjmowania wody, niewydolności serca, zespołu Addisona lub stosowania leków zwiększających utratę sodu. Hipokaliemia – najczęściej spowodowana działaniem diuretyków, biegunkami, wymiotami, niewłaściwą dietą lub zwiększoną utratą potasu w moczu.