Cel badania Analiza izoenzymów kinazy kreatynowej (CK) w surowicy krwi ma na celu identyfikację źródła podwyższonej aktywności CK, rozróżniając enzymy pochodzące z mięśni szkieletowych (CK‑MM), mięśnia sercowego (CK‑MB) oraz mózgu (CK‑BB). Dzięki temu możliwe jest precyzyjne wskazanie, czy podwyższony wynik wynika z uszkodzenia serca, mięśni szkieletowych, mózgu lub innych tkanek. Wskazania kliniczne Diagnostyka ostrego zespołu wieńcowego (ICD‑10 I21) – ocena udziału CK‑MB.
Ocena uszkodzenia mięśnia szkieletowego, np. zapalenia mięśni (ICD‑10 M60‑M63), dystrofii mięśniowej, rabdomiolizy. Badanie przy podejrzeniu uszkodzenia mózgu lub rdzenia (ICD‑10 G93.5, G04). Monitorowanie przebiegu chorób neuro‑rozwojowych, w których obserwuje się zaburzenia napięcia mięśniowego lub mitochondrialne dysfunkcje, np. w spektrum autyzmu (ASD) i pokrewnych zaburzeniach neurorozwojowych. Ocena skuteczności terapii kardiologicznej lub mięśniowej.
Metoda Badanie wykonywane jest metodą immunologicznego oznaczania izoenzymów CK w surowicy pobranej z krwi żylnej. Próbka jest poddawana reakcjom immunochemicznym, w których specyficzne przeciwciała wiążą się kolejno z CK‑MM, CK‑MB i CK‑BB. Poziom każdej frakcji wyrażany jest w jednostkach międzynarodowych na litr (U/L) i przedstawiany jako odsetek całkowitej aktywności CK.
Interpretacja wyników CK‑MM dominujący (≥95 % całkowitej CK) – wskazuje na uszkodzenie mięśni szkieletowych. Podwyższony CK‑MB (≥5‑10 % całkowitej CK lub >5 U/L) – sugeruje uszkodzenie mięśnia sercowego; szczególnie istotny w diagnostyce zawału mięśnia sercowego. Wzrost CK‑BB – rzadko spotykany, może świadczyć o uszkodzeniu mózgu lub rdzenia.
Wartości referencyjne zależą od laboratorium, ale zazwyczaj: CK‑MM 90‑95 % całkowitej CK, CK‑MB W kontekście zaburzeń neurorozwojowych podwyższony CK‑MM może odzwierciedlać zwiększoną rozpoczepność mięśni, a podwyższony CK‑MB – współistniejące zaburzenia sercowo‑naczyniowe, które są częstsze u osób z ASD. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi nie wymaga się specjalnego przygotowania dietetycznego.
Należy jednak: Unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz ciężkiej pracy mięśniowej przez co najmniej 24‑48 h przed pobraniem próbki, aby nie podwyższyć poziomu CK‑MM. Nie przyjmować leków wpływających na mięśnie (np. statyny) w dniu pobrania, jeśli to możliwe i po konsultacji z lekarzem. Stosować się do standardowego przygotowania do pobrania krwi – odpoczynek, unikanie stresu.